Viêm ruột cấp dễ diễn biến nặng hơn nếu ăn uống quá mức các loại thực phẩm lạ, kèm thói quen tự ý dùng thuốc khi bị tiêu chảy.
Bài viết được biên soạn dưới sự hướng dẫn chuyên môn của TS.BS Trương Đình Khôi, Trưởng khoa Tiêu hóa - Gan mật - Tiết niệu, Vinmec Nha Trang.
Theo TS.BS Trương Đình Khôi, Trưởng khoa Tiêu hóa - Gan mật - Tiết niệu, Vinmec Nha Trang, mỗi chuyến du lịch, kèm theo sự thay đổi đột ngột trong chế độ ăn uống, việc tiêu thụ nhiều hải sản tái sống như gỏi cá, hàu sống, cùng bia rượu hoặc đồ uống lạnh, đều làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn hoặc rối loạn tiêu hóa.
Nguy cơ từ hải sản không đảm bảo an toàn và phản ứng dị ứng
Theo ghi nhận tại khoa Tiêu hóa - Gan mật - Tiết niệu, Bệnh viện Đa khoa Vinmec Nha Trang, mùa du lịch hè là mùa cao điểm của các ca cấp cứu tiêu hóa. Nhiều bệnh nhân nhập viện với các triệu chứng: đau bụng quặn cơn, nôn mửa liên tục, tiêu chảy phân lỏng nhiều lần, kèm theo sốt hoặc nổi mề đay khắp người.
Hải sản là nguồn thực phẩm dễ có nguy cơ nhiễm vi khuẩn như Vibrio cholerae, Salmonella, Escherichia coli nếu không được bảo quản và chế biến đúng cách. Một số loại hải sản có thể chứa hàm lượng histamine cao - một chất có thể tích tụ trong thực phẩm khi bảo quản không đúng cách và gây ra các triệu chứng như đỏ bừng, ngứa, đau đầu, buồn nôn hoặc tiêu chảy ở những người có cơ địa nhạy cảm.
Khi nạp lượng lớn các chất này vào cơ thể, hệ tiêu hóa sẽ phản ứng dữ dội bằng cách tăng co bóp để tống xuất chất độc, gây nên bệnh cảnh viêm ruột cấp dạng viêm dạ dày ruột cấp tính hoặc ngộ độc thực phẩm cấp.
Theo TS.BS Trương Đình Khôi, nhiều người vẫn cho rằng, ăn hải sản sống cùng mù tạt, chanh hoặc uống rượu mạnh có thể tiêu diệt vi khuẩn. Tuy nhiên, đây là quan niệm chưa đúng.
"Chanh, mù tạt hay rượu chỉ giúp tăng hương vị món ăn chứ không có khả năng tiêu diệt các vi sinh vật gây bệnh trong thực phẩm. Ngược lại, việc sử dụng nhiều gia vị cay hoặc có tính axit khi ăn thực phẩm sống còn có thể kích thích niêm mạc dạ dày, khiến các triệu chứng khó chịu trở nên rõ rệt hơn", bác sĩ Khôi cho biết.
Thuốc cầm tiêu chảy: Vì sao không nên tự ý sử dụng?
Một sai lầm khá phổ biến là tự sử dụng thuốc cầm tiêu chảy ngay khi xuất hiện triệu chứng để không ảnh hưởng đến lịch trình du lịch.
Theo TS.BS Trương Đình Khôi, tiêu chảy và nôn là phản ứng bảo vệ của cơ thể nhằm đào thải tác nhân gây bệnh ra khỏi đường tiêu hóa. Trong một số trường hợp nghi ngờ nhiễm khuẩn hoặc ngộ độc thực phẩm, việc tự ý sử dụng thuốc làm giảm nhu động ruột có thể làm chậm quá trình đào thải vi khuẩn và độc tố, khiến bệnh diễn biến phức tạp hơn. Vì vậy, người bệnh chỉ nên sử dụng các loại thuốc này khi có chỉ định của bác sĩ.
Xử trí đúng khi xuất hiện triệu chứng viêm ruột cấp
Khi xuất hiện dấu hiệu rối loạn tiêu hóa đầu tiên, người bệnh cần ưu tiên bù nước và điện giải bằng dung dịch Oresol theo đúng hướng dẫn, đồng thời nghỉ ngơi và lựa chọn các thực phẩm mềm, dễ tiêu hóa như cháo hoặc súp. Trong thời gian này, nên hạn chế đồ ăn nhiều dầu mỡ, thực phẩm tái sống và đồ uống có cồn.
"Du khách cần lập tức tìm đến sự trợ giúp của bác sĩ tại các cơ sở y tế uy tín nếu xuất hiện các dấu hiệu nhiễm độc nặng bao gồm tiêu chảy nhiều lần, phân có lẫn máu, nôn mửa nhiều, sốt cao... Đừng để một sai lầm nhỏ biến chuyến du lịch mơ ước thành cơn ác mộng y tế", TS.BS Trương Đình Khôi khuyến cáo.
Câu hỏi thường gặp
Viêm ruột cấp là gì?
Viêm ruột cấp là tình trạng viêm dạ dày - ruột xảy ra đột ngột, thường do nhiễm khuẩn, độc tố từ thực phẩm hoặc phản ứng dị ứng, gây đau bụng quặn, nôn và tiêu chảy.
Vì sao ăn hải sản tái sống dễ gây viêm ruột cấp?
Hải sản tái sống, nếu không được bảo quản và chế biến đúng cách, dễ nhiễm vi khuẩn như Vibrio cholerae, Salmonella, E. coli hoặc chứa hàm lượng histamine cao, gây phản ứng tiêu hóa dữ dội.
Ăn hải sản sống kèm mù tạt, chanh, rượu có phòng được viêm ruột cấp không?
Không. Chanh, mù tạt hay rượu chỉ giúp tăng hương vị, không có khả năng tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh, thậm chí gia vị cay hoặc có tính axit còn có thể kích thích niêm mạc dạ dày.
Có nên tự uống thuốc cầm tiêu chảy khi nghi ngờ viêm ruột cấp không?
Không nên tự ý sử dụng. Thuốc cầm tiêu chảy có thể làm chậm quá trình đào thải vi khuẩn và độc tố ra khỏi cơ thể, khiến bệnh diễn biến phức tạp hơn nếu không có chỉ định của bác sĩ.
Khi nào cần đi khám nếu nghi ngờ viêm ruột cấp?
Cần đến cơ sở y tế ngay khi có dấu hiệu nhiễm độc nặng như tiêu chảy nhiều lần, phân lẫn máu, nôn mửa nhiều hoặc sốt cao, để được xử trí kịp thời.
Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE, đặt mua GÓI DỊCH VỤ hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng My Vinmec để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.
