Nguyên nhân đau đầu gối sau chạy bộ thường liên quan đến việc chưa chú ý đến các yếu tố kỹ thuật trong khi chạy. Chạy bộ là một hình thức luyện tập thể chất hiệu quả, dễ tiếp cận và được nhiều người ưa chuộng nhờ những lợi ích to lớn. Tuy nhiên, không ít trường hợp vẫn có thể gặp phải các vấn đề như đau đầu gối sau chạy bộ, đặc biệt nếu tập luyện sai kỹ thuật, tăng cường độ quá nhanh hoặc có sẵn các yếu tố nguy cơ về cấu trúc khớp gối.
Bài viết này được viết dưới sự hướng dẫn chuyên môn của các bác sĩ thuộc khoa Chấn thương chỉnh hình & Y học thể thao Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec.
8 Nguyên nhân đau đầu gối sau chạy bộ người bệnh cần lưu ý
Nội dung video được tư vấn chuyên môn bởi Bác sĩ chuyên khoa II Vũ Tú Nam, Trưởng khoa Phẫu thuật Nội soi khớp & Y học thể thao, Trung tâm Chấn thương chỉnh hình & Y học thể thao - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City
1. Nguyên nhân đau đầu gối sau chạy bộ
Tình trạng đau đầu gối sau khi chạy bộ có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau hoặc đôi khi là sự kết hợp của nhiều yếu tố. Dưới đây là một số nguyên nhân đau đầu gối sau chạy bộ phổ biến ở những người hay hoạt động thể chất:
1.1. Hội chứng đau khớp đùi - chè (Runner’s Knee)
Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây đau đầu gối ở người chạy bộ. Hội chứng này biểu hiện bằng cơn đau âm ỉ hoặc đau nhói, đặc biệt tăng lên khi bánh chè bị ép chặt vào rãnh trượt xương đùi như khi leo lên hoặc xuống cầu thang, đứng lên ngồi xuống. Ngoài ra, người bệnh có thể cảm nhận được tiếng lách tách hoặc răng rắc sau bánh chè.
1.2. Hội chứng dải chậu chày (ITBS)
Dải chậu chày là một dải xơ dày kéo dài từ mào chậu (phía ngoài) đến mặt trước đầu trên xương chày, được cấu tạo từ gân cơ mông lớn và cơ căng mạc đùi. Dải chậu chày chạy dọc theo mặt ngoài của đùi, bám vào phía ngoài khớp gối và có vai trò quan trọng trong gập, xoay khớp háng và duỗi khớp gối.
Hội chứng dải chậu chày là một chấn thương phổ biến ở vận động viên chạy bộ với triệu chứng chính là đau ở mặt ngoài đầu gối. Tỷ lệ mắc hội chứng này dao động từ 5% đến 14% ở người thường xuyên chạy bộ. Các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, hội chứng dải chậu chày chiếm khoảng 22% các chấn thương ở chi dưới.
1.3. Viêm bao hoạt dịch gân chân ngỗng
Bao hoạt dịch là những túi chứa chất lỏng, hoạt động như lớp đệm giữa các mô mềm và xương, giúp bảo vệ xương tránh khỏi các chấn thương không mong muốn. Khi bao hoạt dịch bị tổn thương có thể gây đau đớn và làm hạn chế vận động, từ đó ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh. Bao hoạt dịch gân chân ngỗng nằm ở mặt trong của cẳng chân, nơi ba gân chân ngỗng bám vào phía dưới khớp gối. Khi bao hoạt dịch này bị viêm, được gọi là viêm bao hoạt dịch gân chân ngỗng, thường gặp ở những người tham gia các môn thể thao đòi hỏi nhiều động tác xoay và thay đổi hướng như chạy bộ. Tình trạng này có thể dẫn đến đau nhức và cản trở vận động bình thường của khớp gối.
1.4. Viêm điểm bám dây chằng bánh chè
Viêm điểm bám dây chằng bánh chè còn gọi là bệnh khớp gối ở người hay thực hiện các động tác nhảy (Jumper’s Knee). Đây là tình trạng viêm nhiễm xảy ra ở vị trí bám của dây chằng bánh chè vào xương chày, thường xảy ra do chạy bộ quá mức, kỹ thuật chạy không đúng hoặc do vận động quá sức. Biểu hiện chính của tình trạng này là đau nhức ở vùng lồi củ xương chày, nằm ngay phía trước và dưới khớp gối.
1.5. Tổn thương sụn chêm
Khớp gối là một trong những khớp phức tạp nhất của cơ thể, chịu toàn bộ trọng lượng của cơ thể nên dễ bị tổn thương. Khi chấn thương xảy ra sẽ ảnh hưởng đến nhiều cấu trúc của khớp gối, trong đó sụn chêm là một thành phần rất quan trọng và dễ bị tổn thương.
Sụn chêm là các tấm sụn bền chắc, đàn hồi, nằm giữa đầu dưới xương đùi và đầu trên xương chày. Có hai sụn chêm trong khớp gối: sụn chêm trong và sụn chêm ngoài. Chấn thương sụn chêm có thể xảy ra do tai nạn giao thông hay các hoạt động thể thao mạnh mẽ gây tổn thương một hoặc cả hai sụn chêm, dẫn đến đau nhức và hạn chế khả năng vận động, chạy bộ.
1.6. Tổn thương xương và sụn khớp gối
Khi chạy, toàn bộ trọng lượng cơ thể được truyền qua khớp gối. Nếu kỹ thuật chạy không đúng hoặc có chấn thương, lực tác động không đều có thể gây tổn thương xương và sụn, gây đau dai dẳng và khó khăn trong di chuyển, ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày.
1.7. Thoái hóa khớp gối
Thoái hóa khớp gối là tình trạng lớp sụn khớp bị bào mòn dần theo thời gian, thường gặp ở người chạy bộ lâu năm hoặc lớn tuổi. Khác với các chấn thương cấp tính, cơn đau do thoái hóa khớp thường âm ỉ, tăng dần sau mỗi buổi chạy, kèm theo cứng khớp vào buổi sáng hoặc sau khi ngồi lâu, và có thể nghe thấy tiếng lạo xạo khi gập duỗi gối.
1.8. Bong gân hoặc giãn dây chằng gối
Dây chằng chéo trước, dây chằng chéo sau hoặc dây chằng bên trong/ngoài gối có thể bị giãn hoặc tổn thương khi chạy trên địa hình không bằng phẳng, đổi hướng đột ngột hoặc trẹo chân khi tiếp đất. Người bệnh thường cảm thấy đau nhói ngay tại thời điểm chấn thương, kèm sưng nề và cảm giác lỏng khớp gối khi vận động, mức độ nặng có thể khiến khớp gối mất vững.
2. Câu hỏi thường gặp về đau đầu gối sau chạy bộ
Đau đầu gối sau chạy bộ khi nào cần đi khám bác sĩ?
Người bệnh nên đến khám nếu cơn đau kéo dài trên 1 tuần dù đã nghỉ ngơi, đau tăng dần theo thời gian, đầu gối sưng nóng đỏ, có tiếng kêu lục cục kèm cảm giác lỏng khớp, hoặc không thể chịu lực lên chân.
Nên nghỉ chạy bao lâu khi bị đau đầu gối?
Với các trường hợp nhẹ như hội chứng đau khớp đùi-chè, nên tạm ngưng chạy 1-2 tuần, kết hợp chườm lạnh và giảm cường độ vận động. Nếu triệu chứng không cải thiện, cần thăm khám để xác định nguyên nhân chính xác trước khi quay lại tập luyện.
Làm sao để phòng tránh đau đầu gối khi chạy bộ?
Nên khởi động kỹ trước khi chạy, tăng dần quãng đường/cường độ (không quá 10%/tuần), chọn giày chạy phù hợp với dáng chân, chạy trên bề mặt bằng phẳng và tăng cường sức mạnh cơ đùi, cơ mông để hỗ trợ khớp gối tốt hơn.
Đau đầu gối sau chạy bộ có tự khỏi được không?
Một số trường hợp nhẹ do quá tải cơ học có thể tự cải thiện khi nghỉ ngơi đúng cách. Tuy nhiên, các tổn thương như rách sụn chêm hoặc viêm điểm bám gân thường không tự khỏi hoàn toàn nếu không được chẩn đoán và điều trị đúng phương pháp.
Khám và điều trị đau đầu gối do chạy bộ tại Vinmec như thế nào?
Trung tâm Chấn thương chỉnh hình & Y học thể thao Vinmec thăm khám lâm sàng kết hợp chẩn đoán hình ảnh (X-quang, MRI) để xác định chính xác nguyên nhân, từ đó xây dựng phác đồ điều trị bảo tồn hoặc can thiệp phù hợp với từng người bệnh.
Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE, đặt mua GÓI DỊCH VỤ hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng My Vinmec để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.
