......

Điều trị táo bón mãn tính - Mẹo thay đổi lối sống và lựa chọn liệu pháp

Bài viết bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Mai Viễn Phương - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park

Táo bón có nghĩa hơi khác nhau đối với mỗi người. Đối với một số người, táo bón có nghĩa là đi tiêu không thường xuyên. Đối với những người khác, điều đó có nghĩa là đi ngoài ra phân khó đi hoặc phân cứng gây căng thẳng. Tuy nhiên, những người khác có thể định nghĩa táo bón là cảm giác đi tiêu không hết sau khi đi tiêu.

1. Táo bón mãn tính so với cấp tính

Sự khác biệt chính giữa táo bón mãn tính và cấp tính là thời gian táo bón kéo dài.

Nói chung, táo bón cấp tính hoặc ngắn hạn là:

  • Không thường xuyên, chỉ kéo dài vài ngày
  • Do thay đổi chế độ ăn uống hoặc thói quen,
  • Đi du lịch, lười vận động, ốm đau hoặc dùng thuốc
  • Thuyên giảm bằng thuốc nhuận tràng không kê đơn (OTC),
  • Tập thể dục hoặc chế độ ăn nhiều chất xơ

Mặt khác, táo bón mãn tính là:

  • Lâu dài, kéo dài hơn ba tháng và thậm chí tiếp tục trong nhiều năm
  • Làm gián đoạn cuộc sống cá nhân hoặc công việc của một người
  • Không thuyên giảm do thay đổi chế độ ăn uống hoặc tập thể dục
  • Yêu cầu chăm sóc y tế hoặc thuốc theo toa

Táo bón mãn tính chắc chắn không phải là hiếm trong xã hội ngày nay. Nhiều người bị táo bón do ăn uống thiếu chất, căng thẳng, lười vận động. Những thay đổi nhỏ trong lối sống có thể có tác động tích cực đến quá trình tiêu hóa của bạn. Khi cần thêm sự trợ giúp, thuốc có thể giúp mọi thứ tiến triển.

Đọc tiếp để biết bạn có thể làm gì để giảm bớt các triệu chứng của táo bón mãn tính.

Kê đơn, bác sĩ chỉ định uống thuốc
Táo bón mãn tính cần được thăm khám và điều trị theo toa thuốc của bác sĩ chuyên khoa

2. Thay đổi thói quen hàng ngày của bạn

Những thay đổi nhỏ trong thói quen hàng ngày của bạn có thể cải thiện tình trạng táo bón. Ít vận động và ăn uống thiếu chất là hai nguyên nhân chính gây táo bón, vì vậy hãy bắt đầu bằng cách bổ sung một số hoạt động vận động trong ngày, cùng với một vài thực phẩm giàu chất xơ.

Bạn không nên cố gắng thực hiện những thay đổi lớn trong lối sống cùng một lúc. Điều này sẽ khó duy trì về lâu dài. Thay vào đó, hãy cố gắng thêm một vài điều sau đây vào lịch trình của bạn cho đến khi bạn thiết lập một thói quen hàng ngày tốt:

  • Ăn các bữa ăn của bạn vào cùng một thời điểm mỗi ngày.
  • Uống một cốc nước ngay sau khi thức dậy.
  • Hãy thử ăn ngũ cốc cám vào bữa sáng trong buổi sáng.
  • Tập thể dục nhẹ nhàng như đi bộ sau bữa ăn sáng.
  • Đậu xe ở cuối bãi đậu xe để bạn có đi bộ một chút để vào bên trong văn phòng của bạn.
  • Đi bộ 20 phút trong giờ nghỉ trưa.
  • Nấu một công thức mới bằng thực phẩm giàu chất xơ, chẳng hạn như như đậu và các loại đậu.
  • Gói một miếng trái cây để ăn như một bữa ăn nhẹ.
  • Thay thế bánh mì trắng bằng bánh mì nguyên cám và gạo trắng với gạo lứt.
  • Ngủ đủ giấc.
  • Khi bạn muốn đi tiêu,

Đi vệ sinh ngay lập tức. Đừng “giữ nó”.

  • Lên lịch vào một số thời gian không bị gián đoạn mỗi ngày cho đi tiêu. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng những người có kiểu đi tiêu bình thường đi tiêu vào khoảng cùng một thời điểm mỗi ngày.
  • Luôn mang theo một chai nước bên mình.
  • Hãy thử tham gia một lớp học tại phòng tập thể dục một cách thường xuyên.

Uống bổ sung chất xơ

Bổ sung chất xơ hoạt động bằng cách làm phồng phân của bạn. Đôi khi chúng được gọi là tác nhân tạo khối. Phân lỏng khiến ruột co bóp, giúp đẩy phân ra ngoài.

Bổ sung chất xơ khá đơn giản. Chúng có dạng viên nang và dạng bột, và thậm chí cả kẹo dẻo và viên nhai.

Bổ sung chất xơ cũng có thể có những lợi ích khác, bao gồm giảm cholesterol và kiểm soát lượng đường trong máu. Một loại chất xơ, được gọi là inulin, cũng giúp kích thích sự phát triển của vi khuẩn đường ruột có lợi.

Hãy đảm bảo rằng bạn uống nhiều nước cùng với thực phẩm bổ sung chất xơ, nếu không nó có thể khiến tình trạng táo bón của bạn trầm trọng hơn.

Uống thuốc 1
Người bệnh có thể được uống bổ sung chất xơ giúp cải thiện tình trạng táo bón mạn tính

Ăn nhiều chất xơ hơn

Một cách đơn giản để giúp giảm bớt vấn đề táo bón là ăn nhiều thực phẩm giàu chất xơ. Chất xơ là một hỗn hợp của carbohydrate phức tạp. Nó có thể được tìm thấy trong lá và thân cây và cám của ngũ cốc nguyên hạt. Các loại hạt, trái cây và rau quả cũng là những nguồn tốt. Thịt và các sản phẩm từ sữa không chứa bất kỳ chất xơ nào.

Bắt đầu bằng cách bổ sung dần nhiều chất xơ vào chế độ ăn uống của bạn. Đảm bảo rằng bạn đang ăn toàn bộ trái cây thay vì uống nước ép trái cây. Nước trái cây không có chất xơ.

Theo Mayo Clinic, nam giới nên tiêu thụ 30 đến 38 gam chất xơ mỗi ngày và phụ nữ nên tiêu thụ 21 đến 25 gam mỗi ngày. Cùng với chế độ ăn giàu chất xơ, bạn cũng nên tăng cường uống nước và các chất lỏng khác. Mục tiêu ít nhất 1,5 lít mỗi ngày.

Uống thuốc nhuận tràng (thỉnh thoảng)

Mặc dù hiệu quả trong hầu hết thời gian, nhưng thuốc nhuận tràng thường không phải là giải pháp lâu dài cho các vấn đề táo bón. Trên thực tế, dùng một số loại thuốc nhuận tràng quá thường xuyên có thể gây ra các tác dụng phụ nguy hiểm, chẳng hạn như mất cân bằng điện giải và mất nước.

Nếu thỉnh thoảng bạn cần uống thuốc nhuận tràng để mọi thứ diễn ra suôn sẻ, bạn nên biết rằng không phải tất cả các loại thuốc nhuận tràng đều giống nhau. Một số loại thuốc nhuận tràng khắc nghiệt hơn những loại khác. Dưới đây là một số loại thuốc nhuận tràng khác nhau và thông tin về cách chúng hoạt động trong cơ thể bạn để giảm táo bón:


Chất làm mềm phân

Thuốc làm mềm phân là một loại thuốc nhuận tràng hoạt động bằng cách thêm nước vào phân để làm mềm phân và giúp đi ngoài dễ dàng hơn. Các chất làm mềm phân như docusate natri (Colace, Docusate) có thể mất vài ngày để bắt đầu có tác dụng. Chúng ngăn ngừa táo bón tốt hơn điều trị, nhưng nhìn chung chúng nhẹ nhàng hơn các loại thuốc nhuận tràng khác.

Tác nhân thẩm thấu

Các tác nhân thẩm thấu giúp giữ lại chất lỏng trong phân của bạn. Một số ví dụ về thuốc nhuận tràng thẩm thấu bao gồm:

  • Các chế phẩm magie (Sữa Magie)
  • Polyetylen glycol PEG (Miralax)
  • Natri phốt phát (Fleet Phospho-Soda)
  • Sorbitol

Đọc kỹ hướng dẫn. Dùng quá nhiều loại thuốc nhuận tràng này có thể dẫn đến các tác dụng phụ nghiêm trọng, như chuột rút, tiêu chảy, mất nước và mất cân bằng điện giải.

Sorbitol 5g 1
Một số thuốc nhuận tràng giúp giảm tình trạng táo như Sorbitol

Thuốc nhuận tràng kích thích

Thuốc nhuận tràng kích thích hoạt động bằng cách làm cho ruột của bạn co lại và di chuyển phân theo. Chất kích thích là loại thuốc nhuận tràng mạnh nhất và chỉ mất vài giờ để bắt đầu phát huy tác dụng. Bạn không nên dùng chúng thường xuyên. Dùng chúng trong một thời gian dài có thể làm thay đổi giai điệu của ruột già và khiến nó ngừng hoạt động bình thường. Nếu điều này xảy ra, đại tràng của bạn có thể trở nên phụ thuộc vào việc sử dụng thuốc nhuận tràng để đi tiêu.

Kết luận

Nếu bạn đang sống chung với chứng táo bón mãn tính, hãy quay trở lại những điều cơ bản với chế độ ăn nhiều chất xơ, nước và tập thể dục thường xuyên có thể giúp phục hồi chức năng ruột. Thực hiện những thay đổi nhỏ trong chế độ ăn uống, thói quen hàng ngày, tiêu thụ nước và hoạt động thể chất cũng có thể hỗ trợ tiêu hóa của bạn. Bạn cũng có thể chuyển sang dùng các loại thuốc như thuốc làm mềm phân và thuốc nhuận tràng nếu cần thêm trợ giúp.

Những thay đổi cần có thời gian, nhưng nếu bạn có bất kỳ lo lắng nào, hãy đặt lịch hẹn với bác sĩ.

Hiện nay Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City đang áp dụng phương pháp điều trị cho các trường hợp táo bón do giảm hoặc mất phản xạ đại tiện bằng kích thích điện hậu môn kết hợp với sóng giao thoa, tập phản hồi sinh học (Biofeedback). Phương pháp trên đã giúp cho > 80% các bệnh bệnh nhân phục hồi phản xạ đại tiện, cải thiện tình trạng nhu động ruột và quá trình tống phân giúp cải thiện tình trạng táo bón.

Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng MyVinmec để được giảm ngay 20% phí khám bệnh lần đầu trên toàn hệ thống Vinmec (áp dụng từ 1/8 - 30/9/2022). Quý khách cũng có thể quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn tư vấn từ xa qua video với các bác sĩ Vinmec mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.


Tài liệu tham khảo

  • Chronic constipation. (n.d.) patienteducationcenter.org/wp-content/uploads/2013/03/HMS-Broch-Constipation-4.FINAL_.pdf
  • Flamm, G., Glinsmann, W., Kritchevsky, D., Prosky, L., & Roberfroid, M. (2001). Inulin and oligofructose as dietary fiber: A review of the evidence [Abstract]. Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 41(5), 353-362 dx.doi.org/10.1080/20014091091841
  • Hsieh, C. (2005, December 1). Treatment of constipation in older adults. American Family Physician, 72(11), 2277-2284 aafp.org/afp/2005/1201/p2277.html
  • Increasing fiber intake. (n.d.) ucsfhealth.org/education/increasing_fiber_intake/
  • Mayo Clinic Staff. (2015, October 8). Chart of high-fiber foods mayoclinic.org/healthy-lifestyle/nutrition-and-healthy-eating/in-depth/high-fiber-foods/art-20050948
  • Mayo Clinic Staff. (2014, June 6). Over-the-counter laxatives for constipation: Use with caution mayoclinic.org/diseases-conditions/constipation/in-depth/laxatives/art-20045906
  • Pal, S., Khossousi, A., Binns, C., Dhaliwal, S., & Ellis, V. (2011). The effect of a fibre supplement compared to a healthy diet on body composition, lipids, glucose, insulin and other metabolic syndrome risk factors in overweight and obese individuals [Abstract]. British Journal of Nutrition, 105(1), 90-100 cambridge.org/core/journals/british-journal-of-nutrition/article/the-effect-of-a-fibre-supplement-compared-to-a-healthy-diet-on-body-composition-lipids-glucose-insulin-and-other-metabolic-syndrome-risk-factors-in-overweight-and-obese-individuals/DDE90317EE5D477C1E0594B6E2B1AA79

292 lượt đọc

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan