Bệnh cơ tim phì đại: Những điều cần biết

04/07/2019
Cơ tim phì đại

Bệnh cơ tim phì đại là tình trạng tâm thất trái hoặc toàn bộ cơ tim, thất phải, mỏm tim bị phì đại khiến dày lên bất thường. Cơ tim phì đại là bệnh di truyền với tỷ lệ mắc bệnh là 1/500.

1. Bệnh cơ tim phì đại là gì?

Bệnh cơ tim phì đại là tình trạng rối loạn cơ tim, khiến tim giảm khả năng co bóp lưu thông máu, ảnh hưởng nhịp tim gây rối loạn nhịp tim. Khi bị bệnh cơ tim phì đại, các sợi cơ tim phát triển bất thường khiến thành tim dày lên, đặc biệt ở khoang bơm máu chính (tâm thất trái), khoang bên trong tâm thất trái bị thu nhỏ, tim không thể giãn ra giữa các nhịp đập khiến tâm thất bơm máu ra khỏi tim ít hơn. Cơ chế gây bệnh khiến người bệnh đau thắt ngực, khó thở, có thể dẫn đến đột tử.

Cơ tim phì đại là bệnh di truyền do đột biến gen, hiện có 13 gen với hơn 900 đột biến có thể gây ra bệnh cơ tim phì đại. Khoảng 60% bệnh nhân được xác định mắc bệnh do đột biến gen mã hóa các protein của cấu trúc sarcomere cơ tim và 40% do đột biến ở các gen khác hoặc không rõ nguyên nhân.

Bệnh cơ tim phì đại thường hiếm gặp ở trẻ em. Những trường hợp cơ tim phì đại ở trẻ em thường không rõ nguyên nhân.

2. Biểu hiện của bệnh cơ tim phì đại

Đối tượng chính của bệnh cơ tim phì đại là người trẻ tuổi hoặc vận động viên thể thao. Đây là bệnh đặc biệt nguy hiểm vì thường không có triệu chứng rõ ràng, người bệnh có thể sống cuộc sống như những người bình thường, tuy nhiên triệu chứng đầu tiên và cũng là cuối cùng của bệnh là đột tử.

Một số triệu chứng của bệnh dễ nhầm lẫn với các bệnh lý khác như: Đau thắt ngực, chóng mặt, hoa mắt, choáng váng khi thay đổi tư thế đột ngột hoặc vận động mạch, khó thở, hay mệt mỏi, ngất xỉu.

Siêu âm tim
Siêu âm tim là một trong những bước sàng lọc và chẩn đoán bệnh cơ tim phì đại

Đa số trường hợp người bệnh cơ tim phì đại chỉ phát hiện bệnh khi kiểm tra sức khỏe định kỳ. Các xét nghiệm để chẩn đoán bệnh bao gồm:

  • Khám tim để phát hiện những âm thanh bất thường hoặc âm thổi trong tim.
  • Siêu âm tim, điện tâm đồ, chụp Xquang, thông tim để đo áp lực máu ở buồng tim.
  • Ở một số nước tiên tiến, người bệnh và người thân trong gia đình sẽ được xét nghiệm gen tìm gen đột biến gây bệnh.

3. Nguyên nhân gây bệnh cơ tim phì đại

Bệnh cơ tim phì đại là bệnh lý di truyền, nguyên nhân gây bệnh bởi các đột biến gen khiến thành tim dày lên, ảnh hưởng chức năng của cơ tim. Khi được chẩn đoán bệnh, các thành viên còn lại trong gia đình cũng cần được kiểm tra để chẩn đoán kịp thời. Ngoài ra còn một số nguyên nhân bệnh cơ tim phì đại khác bao gồm:

Thể thứ phát sau quá tải tâm thu:

  • Bất thường bộ máy dưới van hai lá.
  • Hẹp chủ
  • Hẹp eo động mạch chủ
  • Tăng huyết áp
  • Thể thoáng qua
  • Bệnh cơ tim phì đại ở trẻ sơ sinh có mẹ bị đái tháo đường.
  • Corticoide ở trẻ sơ sinh.

Bất nhiều cơ quan có phì đại cơ tim:

  • Hội chứng Noonan
  • Bệnh Friedreich
  • Bệnh chuyển hóa Glycogen
  • Thiếu hụt chuỗi oxy hóa trong ty thể
  • Bất thường trong quá trình oxy hóa acid béo.

Thể đơn thuần: Vô căn, gia đình

3. Điều trị bệnh cơ tim phì đại

Việc điều trị bệnh cơ tim phì đại chủ yếu là điều trị triệu chứng nhằm giảm nhẹ các triệu chứng và biến chứng của bệnh bằng cách dùng thuốc là thay đổi lối sống.

Điều trị bằng thuốc:

  • Thuốc chẹn beta để giảm nhịp tim và bảo tồn cơ tim;
  • Thuốc chẹn kênh canxi để kéo dài thời gian thời kỳ tâm trương và tăng sức co bóp; thuốc chống rối loạn nhịp tim.

Thay đổi lối sống:

  • Hạn chế gánh gắng sức và tham gia các môn thể thao vận động có cường độ vận động cao như chạy, bóng đá, bóng rổ...
  • Theo dõi và tái khám theo đúng lịch của bác sĩ để nắm được tình trạng sức khỏe của người bệnh.
  • Dùng thuốc và chế độ dinh dưỡng theo sự tư vấn của bác sĩ điều trị.

Phẫu thuật:

Trường hợp người bệnh không đáp ứng điều trị cơ tim phì đại bằng thuốc, bệnh nhân sẽ phải áp dụng điều trị bằng phương pháp phẫu thuật hoặc cắt đốt cơ tim bằng cồn nguyên chất.

  • Phẫu thuật cắt lọc cơ tim: Bác sĩ sẽ tiến hành cắt bỏ phần phì đại của vách liên thất để giải phóng đường ra thất trái. Đồng thời phẫu thuật có thể sửa chữa các van tim bệnh lý cho người bệnh. 90% bệnh nhân cơ tim phì đại cải thiện tình trạng bệnh và sống cuộc sống bình thường trong vòng hơn 30 năm sau đó. Một số trường hợp hệ thống dẫn truyền tim bị ảnh hưởng, người bệnh sẽ phải gắn máy tạo nhịp vĩnh viễn.
  • Đốt cơ tim bằng cồn nguyên chất: Phương pháp Đốt cơ tim bằng cồn nguyên chất là đưa ống thông theo đường động mạch đến động mạch vành, cung cấp máu nuôi phần cơ tim được phì đại. Sau khi xác định được nhánh động mạch thích hợp, bác sĩ sẽ bơm từ 3 - 4ml cồn nguyên chất, khiến nhánh động mạch đó bị tắc và không thể cung cấp máu cho phần cơ tim phì đại, giúp cho phần phì đại sẽ thu nhỏ lại sau 8 - 12 tuần. Đây là phương pháp mới, có tác dụng ở 70 - 80% bệnh nhân, thời gian hiệu nghiệm dưới 5 năm.
Điều trị rối loạn nhịp tim bằng máy khử rung tim
Sử dụng máy khử rung tim để theo dõi nhịp tim và giúp nhịp tim trở lại bình thường khi có dấu hiệu bất thường

4. Làm thế nào để phòng ngừa bệnh cơ tim phì đại?

Bệnh phì đại cơ tim là bệnh di truyền do đột biến gen, do đó không có phương pháp phòng ngừa hiệu quả. Hiện nay y khoa chưa có xét nghiệm chẩn đoán nguy cơ đột biến gen trước khi mang thai. Phương pháp phòng ngừa biến chứng của bệnh hiệu quả nhất là phát hiện bệnh ở giai đoạn đầu, ngăn ngừa bệnh tiến triển nặng lên.

Những trường hợp có nguy cơ đột tử cao do rối loạn nhịp tim có thể được gắn máy khử rung tim để điều trị những cơn loạn nhịp trong trường hợp cần thiết. Máy khử rung tim là một thiết bị nhỏ, gắn dưới da ở ngực người bệnh và có điện cực dẫn đến tâm thất phải hoặc tâm nhĩ. Máy có thể theo dõi nhịp tim và phát ra những cú sốc điện khi phát hiện nhịp tim bất thường, giúp nhịp tim trở lại bình thường.

Trường hợp trong gia đình có thành viên bị bệnh cơ tim phì đại, những thành viên còn lại nên đi kiểm tra sức khỏe thường xuyên để có thể phát hiện bệnh sớm và có phương pháp điều trị hiệu quả.

Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec là cơ sở y tế uy tín hàng đầu trong lĩnh vực điều trị các bệnh về tim mạch, trong đó có bệnh viêm cơ tim, với đội ngũ y bác sĩ chuyên khoa giàu chuyên môn và kinh nghiệm cùng hệ thống trang thiết bị hiện đại, hỗ trợ việc điều trị đạt hiệu quả cao nhất.

Để đăng ký khám và điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec, Quý Khách có thể liên hệ Hệ thống Y tế Vinmec trên toàn quốc, hoặc đăng ký khám trực tuyến TẠI ĐÂY

XEM THÊM: