Cách lấy nước tiểu sạch để làm xét nghiệm

28/08/2019
cach-lay-nuoc-tieu-sach-de-lam-xet-nghiem

Xét nghiệm nước tiểu là xét nghiệm quan trọng, giúp bạn biết được những dấu hiệu bệnh tật nguy hiểm, tiềm ẩn bên trong cơ thể. Xét nghiệm nước tiểu định kỳ là việc làm cần thiết để có thể biết được tình hình sức khỏe của mình. Mặc dù đây là xét nghiệm khá quen thuộc với nhiều người, tuy nhiên không phải ai cũng biết cách lấy nước tiểu sạch để làm xét nghiệm như thế nào để được tốt nhất.

1. Lấy nước tiểu bao nhiêu là đủ?

Mẫu nước tiểu xét nghiệm đòi hỏi phải sạch, tươi. Mẫu này cho phép thực hiện các xét nghiệm thường quy như test nhanh bằng que nhúng (dipsticks), kiểm tra đạm niệu hay các thành phần khác như hồng cầu, bạch cầu, trụ niệu, các tinh thể phosphat, oxalat calci... Khi có nghi ngờ bệnh lý chuyên khoa, có thể phải lấy mẫu nước tiểu với những quy trình riêng để đáp ứng được các nhu cầu xét nghiệm cần thiết.

Tùy theo từng quy trình lấy mẫu xét nghiệm riêng mà cần có những chuẩn bị khác nhau, nhưng thông thường là phải vệ sinh sạch bộ phận sinh dục ngoài và bỏ phần nước tiểu đầu (khoảng 100-200ml), sau đó mới lấy nước tiểu. Các mẫu nước tiểu thường được lấy vào buổi sáng.

cach-lay-nuoc-tieu-sach-de-lam-xet-nghiem-1
Cách lấy nước tiểu

2. Lấy nước tiểu có phải nhịn ăn không?

Đây là vấn đề rất nhiều người muốn biết để chuẩn bị tốt ngay khi ở nhà. Tốt nhất bạn nên cả nhịn ănnhịn tiểu để kết quả xét nghiệm được chính xác nhất.

Không nên ăn uống trước khi đi xét nghiệm bởi xét nghiệm nước tiểu chỉ cho kết quả chính xác khi người bệnh nhịn đói 4 - 6 giờ trước khi làm xét nghiệm nước tiểu hoặc không ăn sáng sau khi ngủ dậy. Bạn không được ăn các loại thực phẩm có thể khiến nước tiểu đổi màu như: củ cải đường, quả mâm xôi hoặc đại hoàng. Do sau khi ăn, chất dinh dưỡng sẽ chuyển hóa thành đường glucose để ruột hấp thụ và biến đổi năng lượng nuôi cơ thể; khi đó, lượng đường hoặc mỡ trong máu tăng lên rất cao, nếu tiến hành xét nghiệm, kết quả thu được sẽ không chính xác.

Không chỉ nhịn đói, người làm xét nghiệm cũng cần tránh sử dụng các chất kích thích như thuốc lá, cà phê... trong vài giờ trước khi lấy máu để có kết quả chẩn đoán bệnh chính xác.

3. Lấy nước tiểu xét nghiệm trong thời kỳ kinh nguyệt

Khi đang trong thời kỳ kinh nguyệt, nếu bạn làm xét nghiệm nước tiểu rất có thể kết quả sẽ không được chính xác, bởi mẫu nước tiểu có thể lẫn máu kinh vào và lúc làm xét nghiệm phân tích sẽ bị ảnh hưởng. Những người đang trong chu kỳ kinh nguyệt, hay gần bắt đầu chu kỳ kinh nguyệt nên thông báo với bác sĩ để chờ tới lần sau thực hiện xét nghiệm.

Ngoài ra, sử dụng nhiều loại thuốc, kể cả thực phẩm bổ sung chức năng, sẽ ảnh hưởng tới kết quả xét nghiệm nước tiểu. Một số loại thuốc làm ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm nước tiểu bao gồm vitamin B, phenazopyridine (Pyridium), rifampin và phenytoin (Dilantin). Hãy nói với bác sĩ nếu bạn đang dùng thuốc lợi tiểu, vì chúng sẽ làm ảnh hưởng đến độ chính xác của kết quả xét nghiệm. Do đó trước khi làm xét nghiệm bác sĩ có thể yêu cầu bệnh nhân tạm ngưng việc uống thuốc.

4. Lấy nước tiểu như thế nào?

Có hai cách lấy nước tiểu: bệnh nhân tự đái được và qua thông bàng quang.

4.1 Kỹ thuật lấy nước tiểu bệnh nhân tự đái được

Bác sĩ có thể yêu cầu xét nghiệm lấy nước tiểu trong 24 giờ hoặc chỉ lấy 1 lần số lượng khoảng 20ml.

Quy trình lấy nước tiểu 1 lần như sau:

  • Hướng dẫn bệnh nhân vệ sinh bộ phận sinh dục ngoài rồi đi tiểu, phần nước tiểu đầu bãi và cuối bãi vào một bô, phần giữa bãi vào một bô;
  • Điều dưỡng mang găng cho nước tiểu phần giữa bãi vào ống đong và cho nước tiểu từ ống đong vào ống nghiệm khoảng 20ml, đậy nút ống nghiệm;
  • Đưa bệnh phẩm và giấy xét nghiệm đến phòng xét nghiệm;
  • Sắp xếp và xử lý dụng cụ theo đúng quy định.

Quy trình lấy nước tiểu 24 giờ:

  • Trong trường hợp lấy nước tiểu 24 giờ phải có hóa chất bảo quản: Dung dịch formol hoặc phenol cho một giọt tương ứng với 30ml nước tiểu, thymol 1% trong rượu cho 1ml tương ứng với 100ml nước tiểu, sau đó cho tăng dần theo số lượng nước tiểu của bệnh nhân;
  • Dặn bệnh nhân lấy cả nước tiểu khi đi đại tiện, đậy nắp bô sau mỗi lần đi tiểu và để chỗ mát;
  • Sau lần đi tiểu cuối cùng (vào giờ định trước) sáng hôm trước đến giờ đó sáng hôm sau, điều dưỡng đo và ghi số lượng nước tiểu trong ngày vào bảng theo dõi;
  • Lắc đều, lấy đủ lượng nước tiểu theo yêu cầu cho vào ống nghiệm, gửi nước tiểu và giấy xét nghiệm đến phòng xét nghiệm.
cach-lay-nuoc-tieu-sach-de-lam-xet-nghiem-2
Nước tiểu được gửi tới phòng xét nghiệm

4.2 Kỹ thuật lấy nước tiểu qua thông bàng quang

Lấy nước tiểu qua ống thông bàng quang trong các trường hợp:

  • Bệnh nhân đái không tự chủ;
  • Trẻ em không tự lấy được nước tiểu;
  • Phụ nữ đang có kinh nguyệt;

Thực hành kỹ thuật:

  • Bệnh nhân nằm ngửa thoải mái trên giường, trải nilon dưới mông bệnh nhân;
  • Phủ khăn khoác, cởi bỏ quần bệnh nhân, xoay chéo khăn khoác che kín chân và bộ sinh dục, hai chân chống, đùi hơi dạng;
  • Đặt khay hoặc gói dụng cụ vô khuẩn, túi đựng đồ bẩn giữa hai chân bệnh nhân;
  • Mở khay vô khuẩn, trải săng có lỗ để lộ bộ phận sinh dục;
  • Lót gạc và dựng đứng dương vật để lộ bao quy đầu (với nam), đặt gạc bờ trên xương mu (với nữ), sát khuẩn bộ phận sinh dục bằng dung dịch betadin hoặc thuốc đỏ. Với nam sát khuẩn miệng sáo, bao quy đầu; với nữ sát khuẩn môi lớn môi bé, lỗ niệu đạo;
  • Bôi trơn đầu ống thông, dùng kẹp Kocher kẹp đuôi ống thông lại, đặt khay quả đậu vô khuẩn vào giữa đùi;
  • Nhẹ nhàng đưa đầu ống thông vào niệu đạo bệnh nhân khoảng 4 – 5cm với bệnh nhân nữ, khoảng 15 – 20cm với bệnh nhân nam; mở kẹp Kocher. Khi thấy nước tiểu chảy ra, bỏ phần nước tiểu đầu lấy phần nước tiểu tiếp theo cho vào ống nghiệm khoảng 20ml khi nước tiểu chảy hết thì gập đầu ống thông lại và rút ống thông ra;
  • Lau khô bộ phận sinh dục, bỏ săng có lỗ, bỏ nilon, mặc quần cho bệnh nhân, giúp bệnh nhân nằm thoải mái, bỏ khăn khoác, đắp chăn cho bệnh nhân;
  • Gửi bệnh phẩm, giấy xét nghiệm đến phòng xét nghiệm.

XEM THÊM: