......

Cúm ở trẻ sơ sinh và trẻ mới biết đi

Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ có nguy cơ cao bị biến chứng do cúm. Các triệu chứng cúm nghiêm trọng hơn các triệu chứng cảm lạnh có thể bao gồm sốt, ớn lạnh, cơ thể run rẩy, ho khan, mệt mỏi, nôn mửa và tiêu chảy. Bệnh cúm có thể lây lan khi tiếp xúc với người bị nhiễm bệnh hoặc các bề mặt bị ô nhiễm.

1. Cúm là gì và ảnh hưởng của cúm đến trẻ sơ sinh và trẻ mới biết đi

Cúm là tình trạng nhiễm trùng mũi, họng và phổi do virus cúm gây ra. Bệnh cúm có thể nguy hiểm thậm chí gây chết người đối với trẻ sơ sinh. Trẻ nhỏ đặc biệt là những trẻ dưới 2 tuổi có nguy cơ bị các biến chứng nghiêm trọng nếu bị cúm. Mỗi năm có khoảng 20.000 người, hầu hết là trẻ em dưới 5 tuổi, phải nhập viện vì các biến chứng của bệnh cúm như viêm phổi.

Nhiễm trùng cúm phổ biến nhất trong "mùa cúm", kéo dài từ khoảng tháng 10 đến tháng 5. Có nhiều loại virus cúm khác nhau, và trong bất kỳ năm nào, một số loại virus này phổ biến hơn những loại khác.

2. Các triệu chứng và dấu hiệu của bệnh cúm ở trẻ sơ sinh hoặc trẻ mới biết đi

Các triệu chứng cúm ở trẻ sơ sinh và trẻ mới biết đi thường bao gồm:

  • Sốt (tuy nhiên, trẻ có thể bị cúm mà không bị sốt)
  • Ớn lạnh và cơ thể run rẩy
  • Ho khan
  • Đau họng
  • Chảy nước mũi hoặc nghẹt mũi
  • Mệt mỏi
  • Kém ăn
  • Đau tai hoặc cảm giác áp lực ở đầu hoặc mặt
  • Đôi khi nôn mửa và tiêu chảy (điều này xảy ra ở trẻ em, nhưng không xảy ra ở người lớn)

Những người bị cúm cũng thường xuyên bị đau đầu và đau cơ, mặc dù khó phát hiện ở trẻ sơ sinh hoặc trẻ nhỏ. Vì trẻ có thể không thể nói cho bạn biết điều gì gây đau đớn, nhưng bạn cần chú ý đến cách con bạn cư xử. Nhìn chung trẻ có vẻ quấy khóc hơn, khó chịu hơn và ốm yếu hơn những gì tcó thể xảy ra nếu trẻ bị cảm lạnh.

Các triệu chứng trẻ sơ sinh bị cúm và trẻ mới biết đi so với các triệu chứng cảm lạnh. Cả cảm lạnh thông thường và cảm cúm đều là bệnh đường hô hấp, nhưng chúng do các loại virus khác nhau gây ra. Cảm cúm thường khiến trẻ em (và người lớn) cảm thấy đau khổ hơn nhiều so với cảm lạnh. Trẻ sơ sinh hoặc trẻ nhỏ bị cảm lạnh thường có:

  • Không sốt hoặc sốt nhẹ (nhiệt độ cúm có thể cao từ 39.5 độ C đến 41 độ C, trong khi cảm lạnh hiếm khi gây sốt)
  • Chảy nước mũi hoặc nghẹt mũi
  • Chỉ ho nhẹ
  • Các triệu chứng xuất hiện dần dần thay vì đột ngột
Trẻ sốt sau tiêm vắc-xin 5 trong 1
Các triệu chứng cúm ở trẻ sơ sinh và trẻ mới biết đi thường bao gồm sốt, kém ăn, đôi khi nôn mửa,...

Trong một số trường hợp cụ thể, cha mẹ hãy gọi cho bác sĩ ngay lập tức nếu em bé hoặc trẻ mới biết đi có bất kỳ triệu chứng cúm điển hình để biết có nên đi khám hay không. Ngay cả khi bạn không chắc chắn rằng con mình bị cúm, hãy gọi cho bác sĩ nếu con bạn dưới 12 tháng tuổi và có bất kỳ triệu chứng nào sau đây:

  • Sốt từ 38 độ C trở lên nếu con bạn dưới 3 tháng tuổi (sốt ở trẻ nhỏ này có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng hoặc bệnh nghiêm trọng)
  • Sốt cao hơn ít nhất 39.5 độ C nếu con bạn từ 3 đến 6 tháng tuổi
  • Sốt cao trên 39.5 độ C nếu con bạn trên 6 tháng tuổi
  • Sốt kéo dài hơn 24 giờ
  • Ho không cải thiện sau một tuần

Theo Trung tâm Kiểm soát Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), ngay cả những trẻ em thường rất khỏe mạnh cũng có thể bị bệnh cúm nguy hiểm.

Nếu em bé hoặc trẻ mới biết đi của bạn có bất kỳ triệu chứng hoặc tình trạng nào sau đây thì cần cho trẻ cấp cứu ngay:

  • Thở nhanh hoặc khó (xương sườn co vào trong mỗi nhịp thở)
  • Màu da hơi xanh hoặc xám
  • Không uống đủ nước (không đi tiểu nhiều như bình thường là dấu hiệu của điều này; xem các dấu hiệu mất nước khác)
  • Nôn mửa dữ dội hoặc dai dẳng
  • Không thức dậy hoặc không tương tác khi thức
  • Co giật
  • Sốt trên 40 độ C
  • Khó chịu đến mức trẻ không muốn bị giam giữ
  • Các triệu chứng giống như cúm thuyên giảm nhưng sau đó lại bị sốt
  • Sốt phát ban
  • Các tình trạng khác (như bệnh tim hoặc phổi hoặc hen suyễn) và phát triển các triệu chứng cúm, bao gồm cả sốt hoặc ho
  • Tình trạng y tế mãn tính trở nên tồi tệ hơn

3. Sự lây lan của bệnh cúm

Nếu trẻ ở gần người bị cúm đang ho hoặc hắt hơi, trẻ có thể hít phải những giọt bị nhiễm bệnh qua miệng hoặc mũi. Những người bị cúm thường dễ lây nhiễm trong một hoặc hai ngày trước khi các triệu chứng bắt đầu và từ năm đến bảy ngày sau đó. Trẻ em có thể bị lây nhiễm lâu hơn.

Trẻ cũng có thể bị nhiễm bệnh nếu chạm vào vật gì đó (ví dụ như đồ chơi hoặc mặt bàn) có virus và sau đó chạm vào miệng, mũi hoặc mắt của mình. Các nghiên cứu cho thấy vi rút cúm có thể sống trên bề mặt đến hai ngày.

Vì bệnh cúm lây lan khi mọi người tiếp xúc gần gũi, nên nó dễ dàng lây lan qua trường học, nhà trẻ, nhóm vui chơi và gia đình. Mọi người thường bị bệnh từ một đến bốn ngày sau khi tiếp xúc.

Mức độ nghiêm trọng của bệnh cúm ở mỗi người khác nhau, vì vậy có thể bị nhiễm virus mà không biết. Nếu chỉ xuất hiện các triệu chứng nhẹ, bạn sẽ dễ nghĩ đó là cảm lạnh và vô tình truyền vi rút cúm cho người khác.

Trẻ cảm cúm
Nếu trẻ ở gần người bị cúm đang ho hoặc hắt hơi, trẻ có thể hít phải những giọt bị nhiễm bệnh qua miệng hoặc mũi

4. Trẻ có bị cúm nếu cha mẹ trẻ bị cúm hay không?

Có thể, nhưng bạn có thể thực hiện các bước để giảm thiểu khả năng con bạn cũng bị cúm:

  • Nếu một trong hai người bị cúm, hãy để người khoẻ chăm sóc con bạn càng nhiều càng tốt. Nếu cả bạn và đối tác của bạn đều bị cúm, hãy cân nhắc nhờ bạn bè hoặc người thân giúp chăm sóc con bạn.
  • Cha mẹ thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và nước. Làm điều này mỗi khi bạn ho hoặc hắt hơi, cũng như trước khi bạn tiếp xúc với trẻ. Nếu không có nước, hãy sử dụng chất tẩy rửa tay có cồn.
  • Đừng chạm tay vào mắt, mũi hoặc miệng của trẻ, vì đây là những con đường dễ lây lan vi trùng của bạn cho trẻ.
  • Tránh tiếp xúc trực diện quá nhiều với em bé hoặc trẻ mới biết đi khi bạn đang bị bệnh. Bạn có thể thử đeo khẩu trang để tránh hít thở vào mặt cô ấy.
  • Làm sạch các bề mặt trong nhà bằng chất khử trùng. Xà phòng và nước hoạt động. Hoặc thử dung dịch thuốc tẩy và nước, hoặc chất khử trùng có nhãn "EPA được chấp thuận" để diệt vi khuẩn và virus. Luôn làm theo hướng dẫn trên nhãn sản phẩm.

5. Bà mẹ có nên cho trẻ bú sữa mẹ khi bị cúm không?

Bệnh cúm không lây qua sữa mẹ. Trên thực tế, sữa mẹ có chứa các kháng thể giúp bảo vệ con bạn khỏi bị nhiễm trùng tương tự.

  • Nếu ai đó đang giúp bạn chăm sóc em bé trong khi bạn bị ốm, bạn có thể hút sữa và nhờ người chăm sóc cho bé bú. (Rửa tay sạch bằng xà phòng và nước, và vệ sinh máy bơm theo hướng dẫn của nhà sản xuất trước khi bơm.)
  • Nếu bạn thấy rằng nguồn sữa mẹ của bạn giảm một chút trong khi bị ốm, đừng lo lắng. Nguồn sữa của bạn sẽ trở lại bình thường khi bạn cảm thấy khỏe hơn. Hãy liên hệ với bác sĩ hoặc chuyên gia tư vấn cho con bú để được hỗ trợ nếu bạn lo lắng.
Cho con bú sữa mẹ
Bệnh cúm không lây qua sữa mẹ

6. Điều trị cúm ở trẻ sơ sinh và trẻ mới biết đi

Không phải tất cả trẻ em bị cúm đều cần thuốc. Nhưng vì bệnh cúm có thể rất nguy hiểm đối với trẻ em dưới 2 tuổi trong đó có trẻ 14 tháng bị cúm hoặc trẻ 16 tháng bị cúm. Điều trị bệnh này thường được sử dụng thuốc kháng virus.

Thuốc kháng virus hoạt động tốt nhất khi bắt đầu trong vòng hai ngày đầu tiên của bệnh. Chúng có thể giúp trẻ cảm thấy dễ chịu hơn bằng cách làm cho các triệu chứng nhẹ hơn và chúng cũng có thể giúp ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng, như viêm phổi. Thuốc kháng virus oseltamivir (tên thương mại là Tamiflu) được phê duyệt để điều trị bệnh cúm ở trẻ nhỏ dưới 2 tuần và CDC khuyến cáo thuốc này để ngăn ngừa bệnh cúm ở trẻ em dưới 3 tháng. Hướng dẫn sử dụng thuốc kháng virus thay đổi theo định kỳ, vì vậy hãy hỏi bác sĩ về các khuyến nghị hiện tại.

Kháng sinh chỉ có tác dụng chống lại vi khuẩn. Một loại virus không phải vi khuẩn gây ra bệnh cúm, vì vậy kháng sinh sẽ không làm được gì. Tuy nhiên, thuốc kháng sinh có thể là cần thiết, nếu trẻ bị nhiễm trùng do vi khuẩn do cảm cúm, chẳng hạn như viêm phổi, nhiễm trùng tai hoặc viêm phế quản.

7. Biện pháp điều trị tại nhà giúp trẻ sơ sinh và trẻ mới biết đi khỏi bệnh cúm

Dù bác sĩ có kê đơn thuốc hay không, bạn vẫn có thể giúp con mình khỏi bệnh cúm và thoải mái với những biện pháp sau:

  • Uống nước: Đảm bảo rằng trẻ được uống nhiều nước. Cho trẻ bú thường xuyên nếu trẻ đang bú mẹ và cho trẻ bú bình như bình thường nếu trẻ bú bình. Nếu trẻ đang ăn thức ăn đặc, hãy thử cho trẻ ăn những thanh trái cây đông lạnh và súp hoặc nước dùng.
  • Nghỉ ngơi: Giữ trẻ ở nhà để trẻ được nghỉ ngơi nhiều.
  • Giảm đau: Nếu trẻ có vẻ khó chịu, hãy hỏi bác sĩ xem bạn có thể cho trẻ uống thuốc giảm đau, chẳng hạn như acetaminophen dành cho trẻ em hoặc ibuprofen (nếu con bạn từ 6 tháng tuổi trở lên và không bị mất nước hoặc nôn mửa liên tục). (Không cho trẻ uống aspirin trừ khi được bác sĩ khuyên dùng. Aspirin có thể gây ra hội chứng Reye, một tình trạng hiếm gặp nhưng đe dọa tính mạng. Đồng thời, không cho trẻ hoặc trẻ mới biết đi dùng thuốc ho và cảm lạnh không kê đơn vì chúng có thể gây ra tác dụng phụ nghiêm trọng.)
Mẹ nâng ngực có nên cho trẻ bú? (Phần 2)
Cho trẻ bị cảm cúm bú thường xuyên nếu trẻ đang bú mẹ và cho trẻ bú bình như bình thường nếu trẻ bú bình

8. Thời gian mắc bệnh cúm ở trẻ sơ sinh và trẻ mới biết đi

Trẻ sẽ bắt đầu cảm thấy tốt hơn sau một hoặc hai tuần. Cơn sốt đầu tiên sẽ giảm, và sau đó sự thèm ăn của trẻ sẽ trở lại. Nhưng đây chỉ là ước tính với- một số trẻ em (và người lớn) bị ho kéo dài trong hai tuần hoặc lâu hơn.

9. Một số biện pháp phòng ngừa

Các biện pháp phòng ngừa bao gồm tiêm phòng cúm, thực hành vệ sinh tốt và tránh những người khác bị nhiễm bệnh.

9.1. Tiêm vắc xin cúm

Nếu trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên, trẻ có thể chủng ngừa cúm. Lần đầu tiên trẻ tiêm một liều, trẻ sẽ tiếp tục nhận được liều thứ hai và hai liều cách nhau bốn tuần. Sau đó, trẻ sẽ tiêm một liều mỗi năm. Thuốc chủng ngừa dạng xịt mũi có sẵn cho hầu hết trẻ em từ 2 tuổi trở lên.

Nếu trẻ còn quá nhỏ để chủng ngừa, hãy đảm bảo rằng tất cả mọi người tiếp xúc gần với bé đều được tiêm chủng để hạn chế khả năng bị phơi nhiễm.

Cho trẻ đi tiêm vắc-xin đầu mùa. Trong hầu hết các năm, dịch cúm đạt đỉnh điểm từ tháng 12 đến tháng 2, nhưng các đợt bùng phát có thể xảy ra sớm nhất là vào tháng 10. Và phải mất vài tuần để cơ thể phát triển các kháng thể chống lại vi rút cúm. Hãy hỏi bác sĩ của con bạn khi nào là tốt nhất để tiêm chủng cho trẻ.

Tiêm vắc-xin thậm chí còn quan trọng hơn nếu trẻ thuộc nhóm nguy cơ cao, ví dụ: nếu trẻ mắc bệnh tiểu đường, hệ thống miễn dịch bị suy giảm, thiếu máu trầm trọng, bệnh tim hoặc phổi mãn tính (bao gồm cả hen suyễn) hoặc bệnh thận.

Hiệu quả của vắc-xin cúm phụ thuộc vào sức khỏe tổng thể của trẻ (hiệu quả hơn ở những trẻ khỏe mạnh) và mức độ phù hợp của vắc-xin với loại vi-rút hiện đang lưu hành. Các chủng vi-rút cúm khác nhau lưu hành mỗi năm, và trong một số năm, vắc-xin gần giống với những năm khác. Nên tiêm phòng cúm hàng năm.

Nếu trẻ bị cúm sau khi được chủng ngừa, rất có thể là do trẻ bị nhiễm một chủng vi rút mà vắc-xin không bao gồm. Và tất nhiên, mũi tiêm sẽ không bảo vệ trẻ khỏi các loại virus khác có thể giống như bệnh cúm.

Điều đó nói lên rằng, thuốc chủng ngừa cúm mang lại cho trẻ sự bảo vệ tốt nhất chống lại bệnh cúm. Và nếu trẻ bị cúm sau khi được chủng ngừa, các triệu chứng của anh ta có thể sẽ ít nghiêm trọng hơn.

Tiêm phòng cho bé
Nếu trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên, trẻ có thể chủng ngừa cúm

9.2. Thực hành vệ sinh tốt

  • Giữ tay sạch sẽ. Rửa tay cho trẻ bằng xà phòng và nước ấm, đồng thời yêu cầu mọi người trong gia đình rửa tay thường xuyên. Sử dụng chất khử trùng tay có cồn khi không có xà phòng và nước.
  • Che miệng khi ho. Che miệng khi xuất hiện những cơn ho và hắt hơi bằng khăn giấy, sau đó vứt khăn giấy vào thùng rác ngay lập tức. Tránh chạm vào mắt, mũi và miệng.
  • Khử trùng. Thường xuyên lau sạch các bề mặt phòng tắm, nhà bếp và đồ chơi bằng xà phòng và nước hoặc chất khử trùng gia dụng được EPA chấp thuận để diệt vi khuẩn và virus.
  • Tránh những người khác bị bệnh
  • Giữ trẻ tránh xa những người có thể bị bệnh. Nếu ai đó trong gia đình bị bệnh, hãy đảm bảo rằng người đó càng tránh xa trẻ càng tốt.
  • Hãy cho bác sĩ biết nếu trẻ tiếp xúc gần gũi với người bị cúm. Bác sĩ có thể cho con bạn dùng thuốc kháng virus để ngăn bệnh phát triển.
  • Cho dù bạn có tận tâm đến đâu, trẻ vẫn có thể nhiễm phải virus. Nếu trẻ bị cúm, tin tốt là trẻ ít có khả năng bị lại trong cùng một năm vì trẻ sẽ miễn dịch với chủng đặc biệt đó.

10. Một số cách có thể giữ trẻ không lây cúm từ người khác

Trong khi chăm sóc trẻ, bạn cũng có thể thực hiện các bước để ngăn trẻ truyền virus cho người khác:

  • Rửa tay bằng xà phòng và nước sau khi bạn chăm sóc em bé hoặc trẻ mới biết đi.
  • Hạn chế tiếp xúc với người khác khi trẻ bị bệnh.
  • Rửa bát đĩa, đồ dùng và bất kỳ chai lọ hoặc cốc sippy bằng nước xà phòng nóng hoặc cho chúng qua máy rửa bát để khử trùng. Điều này cũng sẽ giúp bạn không truyền lại vi trùng cho trẻ.
  • Đừng để anh chị trẻ hoặc khách đến thăm sử dụng bất kỳ đồ chơi, bát đĩa và tài sản nào khác của trẻ.

Bên cạnh đó, để trẻ khỏe mạnh, phát triển tốt cần có một chế độ dinh dưỡng đảm bảo về số lượng và cân đối chất lượng. Nếu trẻ không được cung cấp các chất dinh dưỡng đầy đủ và cân đối sẽ dẫn đến những bệnh thừa hoặc thiếu chất dinh dưỡng ảnh hưởng không tốt đến sự phát triển toàn diện của trẻ cả về thể chất, tâm thần và vận động.

Giai đoạn trẻ ăn dặm là giai đoạn vô cùng quan trọng giúp trẻ tăng trưởng toàn diện. Trẻ ăn không đúng cách có nguy cơ thiếu các vi khoáng chất gây ra tình trạng biếng ăn, chậm lớn, kém hấp thu,... Nếu nhận thấy các dấu hiệu kể trên, cha mẹ nên bổ sung cho trẻ các sản phẩm hỗ trợ có chứa lysine, các vi khoáng chất và vitamin thiết yếu như kẽm, crom, selen, vitamin nhóm B giúp đáp ứng đầy đủ nhu cầu về dưỡng chất ở trẻ. Đồng thời các vitamin thiết yếu này còn hỗ trợ tiêu hóa, tăng cường khả năng hấp thu dưỡng chất, giúp cải thiện tình trạng biếng ăn, giúp trẻ ăn ngon miệng.

Cha mẹ có thể tìm hiểu thêm:

Các dấu hiệu bé thiếu kẽm

Thiếu vi chất dinh dưỡng và tình trạng không tăng cân ở trẻ

Hãy thường xuyên truy cập website Vinmec.com và cập nhật những thông tin hữu ích để chăm sóc cho bé và cả gia đình nhé.

Nguồn tham khảo: babycenter.com

22.7K

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan