......

Các cơ chế trị liệu mới trong điều trị bệnh viêm ruột

Bài viết bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Mai Viễn Phương - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park

Chữ viết tắt:

Bệnh viêm ruột (IBD).

Viêm loét đại tràng (UC)

Bệnh Crohn (CD)

Kỹ thuật ghép phân (FMT)

Bệnh viêm ruột (IBD), đã được Tổ chức Y tế Thế giới liệt kê là một trong những bệnh khó chữa nhất, bao gồm viêm loét đại tràng (UC) và bệnh Crohn (CD) và cho thấy tỷ lệ mắc liên tục tăng. Mặc dù các yếu tố di truyền, biểu sinh, miễn dịch, vi sinh vật và môi trường có liên quan đến căn nguyên của IBD, nhưng không có yếu tố nào được xác định là nguyên nhân rõ ràng và trực tiếp của IBD.

Hình ảnh nội soi bệnh viêm ruột
Hình ảnh nội soi bệnh viêm ruột

1.Giả thuyết về hệ vi sinh vật đường ruột góp phần vào sự xuất hiện và phát triển của bệnh viêm ruột

Một quan điểm thường được chấp nhận là hệ vi sinh vật đường ruột bị ảnh hưởng bởi các yếu tố môi trường ( ví dụ: chế độ ăn uống, thuốc men, hút thuốc và chất gây ô nhiễm) tác động thêm đến phản ứng miễn dịch của vật chủ, góp phần vào sự xuất hiện và phát triển của IBD. Do đó, rõ ràng là hệ vi sinh vật đường ruột thể hiện mối liên hệ giữa các yếu tố môi trường và phản ứng miễn dịch . Các nghiên cứu gần đây đã phát hiện ra rằng thiếu vi sinh vật đường ruột trong thời thơ ấu ảnh hưởng đến sự trưởng thành và khả năng chịu đựng của hệ thống miễn dịch ruột, do đó làm tăng nguy cơ IBD ở tuổi trưởng thành .

Ngoài ra, các khiếm khuyết của một số gen của thụ thể nhận dạng mẫu, chẳng hạn như các gen cảm thụ giống số và các gen của thụ thể dạng nốt, dẫn đến rối loạn miễn dịch bẩm sinh, cuối cùng có thể làm giảm khả năng chịu đựng của vật chủ đối với vi sinh vật đường ruột . Do đó, hệ vi sinh vật đường ruột khỏe mạnh rất quan trọng đối với sức khỏe đường ruột.

Hệ vi khuẩn đường ruột đóng vai trò quan trong trong bệnh viêm ruột
Hệ vi khuẩn đường ruột đóng vai trò quan trong trong bệnh viêm ruột

2.Các cơ chế điều trị tiềm năng trong điều trị bệnh viêm ruột

Các chiến lược điều trị mới nổi được đề cập ở trước đây nhắm mục tiêu vào hệ vi sinh vật đường ruột, vốn có chung cơ chế khởi phát trực tiếp, cho thấy hiệu quả khác nhau về mặt điều chỉnh chứng loạn khuẩn (bao gồm ức chế vi sinh vật gây bệnh và thúc đẩy toàn bộ cộng đồng vi sinh vật đường ruột). Hơn nữa, rối loạn vi khuẩn đường ruột thường đồng thời với việc giảm các chất chuyển hóa có lợi, suy giảm chức năng hàng rào đường ruột và mất cân bằng nội môi miễn dịch. Do đó, các cơ chế điều trị tiềm năng mà hệ vi sinh vật đường ruột nhắm đến có thể liên quan đến việc điều chỉnh sự trao đổi chất của vi sinh vật, tăng cường hàng rào biểu mô và duy trì cân bằng nội môi miễn dịch ruột.

a.Điều hòa sự trao đổi chất của vi sinh vật

Dấu hiệu nhận biết của rối loạn sinh học là sự giảm số lượng các chất kết dính và sự gia tăng các vi khuẩn gây bệnh. Các vi sinh vật đường ruột đóng một vai trò sinh học quan trọng đối với vật chủ bằng cách sản xuất các chất chuyển hóa có hoạt tính sinh học như SCFAs, trimethylamine, trimethylamine N -oxide, và các chất chuyển hóa tryptophan. Trong số đó, SCFAs đại diện cho một tỷ lệ đáng kể các chất chuyển hóa của vi sinh vật, mà nồng độ đỉnh có thể đạt tới 130 mM trong đại tràng gần.

b.Bảo vệ và tăng cường hàng rào biểu mô

Sự toàn vẹn của hàng rào biểu mô ruột là điều kiện tiên quyết để cân bằng nội môi miễn dịch niêm mạc ruột; niêm mạc là lớp bảo vệ không thể thiếu chống lại các thách thức hóa học và tác nhân gây bệnh từ lòng đại tràng. Các nghiên cứu cũng mô tả tiềm năng điều trị của việc bảo vệ và tăng cường hàng rào biểu mô trong điều trị IBD.

Một số chủng lợi khuẩn có khả năng bảo vệ hoặc tăng cường hàng rào biểu mô, thể hiện qua một số nghiên cứu trong ống nghiệm , mô hình IBD trên động vật và các thử nghiệm lâm sàng . Một nghiên cứu trong ống nghiệm trước đó đã phát hiện ra rằng các chủng lợi khuẩn, bao gồm cả những Streptococcus và Lactobacillus , được bảo vệ chống lại các tổn thương hàng rào biểu mô ruột do Escherichia coli xâm nhập gây ra.

Các nghiên cứu tiếp theo đã chỉ ra rằng probiotic cạnh tranh với vi khuẩn gây bệnh để bám vào các vị trí niêm mạc, phản ánh chức năng chống bám dính của probiotics và do đó hỗ trợ cơ chế bảo vệ hàng rào biểu mô của probiotics .

Ngoài các chức năng chống bám dính trực tiếp của probiotics, các cơ chế khác liên quan đến việc ức chế bài tiết độc tố của vi sinh vật gây bệnh cũng có thể bảo vệ hàng rào đường ruột.

Hàng rào biểu mô ruột đóng vai trò quan trọng trong bệnh viêm ruột
Hàng rào biểu mô ruột đóng vai trò quan trọng trong bệnh viêm ruột

3. Ứng dụng lâm sàng trong điều trị bệnh viêm ruột

So với IBD, probiotics và prebiotics đã được áp dụng rộng rãi để điều trị bệnh đường tiêu hóa trên lâm sàng. IBD nhẹ đến trung bình hoặc IBD kèm theo nhiễm C. difficile là các loại IBD chính phù hợp với phạm vi điều trị bằng pro / prebiotics .

Các hướng dẫn đồng thuận của Hiệp hội Tiêu hóa Anh được xuất bản vào năm 2019 chỉ ra rằng pre / probiotics, symbiotics, FMT và các phương pháp điều trị bằng thảo dược đều là các liệu pháp bổ sung và thay thế cho IBD ở người lớn. Mặc dù không có đủ bằng chứng để kết luận rằng liệu pháp probiotic làm thuyên giảm IBD, nhưng nó có thể cải thiện các triệu chứng, ít nhất là ở một mức độ nào đó, ở UC nhẹ đến trung bình. Hơn nữa, việc sử dụng probiotics và prebiotics trong điều trị IBD thường kết hợp với các loại thuốc thông thường cung cấp bằng chứng hạn chế.

Kết luận

IBD là một căn bệnh phức tạp liên quan đến các yếu tố miễn dịch, vi sinh vật và môi trường. Các phương pháp điều trị hiện tại có những hạn chế và mang lại hiệu quả thấp với sự gia tăng nhanh chóng của tỷ lệ IBD. Tuy nhiên, sự xuất hiện của các liệu pháp dựa trên vi khuẩn tạo ra một con đường để theo đuổi các kế hoạch điều trị hiệu quả và cá nhân hóa hơn cho bệnh nhân IBD.

Các nghiên cứu trong tương lai về chế phẩm sinh học nên cố gắng tập trung vào các vi khuẩn đường ruột để làm sáng tỏ các cơ chế cơ bản mối quan hệ giữa lợi khuẩn và vi khuẩn, nhằm xác định các chế phẩm sinh học dựa trên vi rút mới. Hơn nữa, việc sử dụng chế phẩm sinh học để tìm ra các hóa chất phân tử nhỏ hiệu quả (chất chuyển hóa) hoặc protein cấu trúc có thể đại diện cho các hướng nghiên cứu đầy hứa hẹn bổ sung.

Hiện nay, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec là địa chỉ uy tín được nhiều bệnh nhân tin cậy trong thực hiện kỹ thuật chẩn đoán các bệnh lý tiêu hóa,viêm ruột, hội chứng ruột ngắn, bệnh lý gây tiêu chảy mạn tính, bệnh Crohn, niêm mạc dạ dày lạc chỗ ở thực quản...

Bệnh viện Vinmec với cơ sở vật chất và trang thiết bị hiện đại cùng đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm, luôn tận tâm tận lực trong khám chữa bệnh, khách hàng có thể yên tâm với dịch vụ nội soi dạ dày, thực quản tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec.

Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng MyVinmec để được giảm ngay 15% phí khám khi đặt hẹn khám lần đầu trên toàn hệ thống Vinmec (áp dụng từ 17/10 - 31/12/2022). Quý khách cũng có thể quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn tư vấn từ xa qua video với các bác sĩ Vinmec mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.

182 lượt đọc

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan