......

Tại sao lượng đường trong máu tăng vào buổi sáng?

Mất ngủ chóng mặt

Không chỉ ở những bệnh nhân mắc bệnh tiểu đường mà ngay cả những người bình thường khỏe mạnh đôi khi cũng có thể gặp phải tình trạng tăng lượng đường huyết vào buổi sáng. Vấn đề này có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Tuy nhiên, nếu lượng đường trong máu của bạn tăng cao trong nhiều ngày liên tiếp thì đây có thể là một tình trạng sức khỏe đáng lưu ý, bạn nên đi khám bác sĩ càng sớm càng tốt.

1. Hiện tượng bình minh buổi sáng là gì?

Cho dù bạn không mắc bệnh tiểu đường, nhưng một số hormone trong cơ thể có thể tác động và làm tăng mức đường huyết của bạn vào mỗi buổi sáng. Điều này là do trong khoảng từ 12 – 3 giờ đêm, cơ thể dường như không cần sử dụng đến insulin, vì vậy tuyến tụy không hoạt động để sản xuất ra hợp chất hoạt tính sinh học này. Mức đường huyết của bạn sẽ có xu hướng tăng vọt trong khoảng thời gian từ 3 – 8 giờ sáng. Lúc này, cơ thể sẽ tiết ra nhiều insulin hơn nhằm cân bằng được lượng đường trong máu của bạn.

Thực chất, hiện tượng bình minh buổi sáng có thể xảy ra ở bất kỳ đối tượng nào. Tuy nhiên, đối với người mắc bệnh đái tháo đường do cơ thể của họ không phản ứng với hormone insulin giống như những người bình thường, cho nên ngay cả khi họ áp dụng một chế độ ăn kiêng nghiêm ngặt thì mức đường huyết của họ vẫn sẽ tăng cao.

Ở người bình thường khỏe mạnh, hiện tượng tăng đường huyết vào buổi sáng là một cách giúp cơ thể có đầy đủ nguồn năng lượng cho những hoạt động sắp tới của ngày một ngày mới. Còn đối với người mắc bệnh tiểu đường, tuyến tụy sẽ không sản xuất ra đủ lượng insulin, làm phá vỡ sự cân bằng mà cơ thể bạn vất vả đạt được, dẫn đến chỉ số mức đường trong máu cao hơn bình thường vào buổi sáng.

Hiện tượng bình minh buổi sáng có thể mang lại những ảnh hưởng khác nhau ở mỗi người, hoặc thay đổi vào mỗi ngày. Một số nhà khoa học cho biết, vào ban đêm, sự giải phóng của các hormon chống điều hòa tự nhiên trong cơ thể, chẳng hạn như cortisol, hormone tăng trưởng, epinephrine hoặc glucagon, khiến cho sức đề kháng insulin trở nên mạnh mẽ hơn. Đây cũng là lý do vì sao lượng đường huyết của bạn tăng cao.

Ngoài ra, một số nguyên nhân khác cũng có thể làm tăng mức đường huyết vào buổi sáng, bao gồm:

  • Sử dụng một số loại thuốc không đúng liều lượng (quá nhiều hoặc quá ít)
  • Cơ thể không có đủ hormone insulin vào đêm hôm trước
  • Ăn bữa ăn nhẹ không đúng cách trước lúc đi ngủ
Thuốc Synthroid
Sử dụng thuốc không đúng liều lượng có thể làm tăng đường huyết vào buổi sáng

2. Hiệu ứng Somogyi là gì?

Hiệu ứng Somogyi, hay còn được gọi là tăng đường huyết dội ngược. So với hiện tượng bình minh buổi sáng thì tình trạng này ít xảy ra hơn. Nó được đặc trưng bởi sự gia tăng lượng đường glucose trong máu cao vào buổi sáng để đáp ứng cho tình trạng hạ đường huyết của đêm vừa rồi.

Dưới đây là một số biểu hiện lâm sàng của hiệu ứng Somogyi, bao gồm:

  • Chóng mặt
  • Cảm thấy buồn ngủ vào ban ngày
  • Tăng tiết mồ hôi
  • Cảm thấy thèm ăn hơn

Ngoài ra, ở những bệnh nhân mắc bệnh tiểu đường, hiệu ứng này thường xảy ra do sự đề kháng hoặc giảm tiết insulin của cơ thể, bắt nguồn từ một số nguyên nhân sau:

  • Tình trạng hạ đường huyết vào ban đêm trong một khoảng thời gian dài mà không được kiểm soát sớm
  • Kiểm soát đường huyết không đúng cách hoặc quá đà, chẳng hạn như dùng quá liều insulin trước đó
  • Không ăn nhẹ đủ trước khi đi ngủ
Ù tai chóng mặt
Chóng mặt, buồn ngủ vào ban ngày là những biểu hiện có thể gặp của hiệu ứng Somoqyi

3. Cần làm gì khi mức đường huyết tăng cao vào buổi sáng?

Điều đầu tiên cần làm là tìm ra nguyên nhân làm tăng lượng đường trong máu của bạn. Khi đã xác định được nguyên nhân cụ thể, bạn có thể lựa chọn được phương pháp kiểm soát mức đường huyết phù hợp với bản thân mình.

Nếu nguyên nhân làm tăng mức đường huyết của bạn là do hiện tượng bình minh buổi sáng, bạn có thể áp dụng theo một số biện pháp sau đây:

  • Ăn bữa tối sớm hơn vào buổi chiều muộn (không muộn hơn 19:00)
  • Trong bữa ăn tối, bạn nên hạn chế ăn các loại thực phẩm giàu chất xơ
  • Sau bữa tối, bạn nên vận động nhẹ nhàng, chẳng hạn như đi bộ
  • Ăn sáng đúng giờ để cơ thể hoạt động một cách tốt nhất, giúp kiềm chế các loại hormone kháng insulin, đồng thời giảm lượng đường huyết xuống mức bình thường.
  • Trao đổi với bác sĩ về bất kỳ loại thuốc điều trị bệnh nào mà bạn đang sử dụng
  • Trước khi đi ngủ, bạn có thể ăn nhẹ với một số chất đạm hoặc chất bột đường

Để ngăn ngừa hiệu ứng Somogyi làm tăng mức đường huyết, bạn có thể thực hiện theo một số phương pháp sau:

  • Theo dõi mức đường huyết của bạn thường xuyên hơn thông qua máy đo đường huyết cầm tay
  • Cai rượu hoàn toàn
  • Tránh hoạt động thể chất quá mức
  • Tuân thủ nghiêm ngặt theo những khuyến cáo của bác sĩ về chế độ ăn uống hàng ngày

Ngoài ra, bạn cũng nên hạn chế tiêu thụ các loại đồ uống chứa nhiều đường, chẳng hạn như trái cây dầm, trà ngọt, soda, hoặc nước trái cây, vì chúng có thể làm tăng lượng đường huyết của bạn vượt quá mức bình thường, và khiến cơ thể dư thừa hàng trăm calo.

Đặc biệt, đối với những bệnh nhân mắc bệnh tiểu đường thì khả năng gặp phải tình trạng tăng đường huyết vào buổi sáng sẽ cao hơn so với những người khác. Tuy nhiên, nếu tình trạng này liên tiếp xảy ra trong nhiều buổi sáng, bạn nên theo dõi mức đường huyết ban đêm của mình thường xuyên hơn – khoảng 1 lần trong vài đêm và nên thực hiện trong khoảng thời gian từ 2-3 giờ sáng.

Tiểu đường ở người cao tuổi
Đối với những bệnh nhân mắc bệnh tiểu đường thì khả năng gặp phải tình trạng tăng đường huyết vào buổi sáng sẽ cao hơn so với những người khác

Trong lần thăm khám bệnh, bạn nên đưa những chỉ số này cho bác sĩ chuyên khoa để được đánh giá xem liệu bạn đang mắc phải hiện tượng bình minh hay không, hoặc nhằm xác định được nguyên nhân cơ bản dẫn đến tình trạng tăng mức đường huyết vào buổi sáng của bạn.

Hiện nay Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec có gói Sàng lọc tim mạch và bệnh tiểu đường, giúp người bệnh phát hiện bệnh kịp thời ngay cả khi không có triệu chứng, từ đó có các biện pháp điều trị phù hợp để bảo vệ sức khỏe bản thân.

Nếu có nhu cầu tư vấn và thăm khám tại các Bệnh viện Vinmec thuộc hệ thống Y tế trên toàn quốc, Quý khách vui lòng đặt lịch trên website để được phục vụ.

Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đăng ký lịch trực tuyến TẠI ĐÂY. Tải ứng dụng độc quyền MyVinmec để đặt lịch nhanh hơn, theo dõi lịch tiện lợi hơn!

Nguồn tham khảo: webmd.com

1K

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan