Trường hợp nào chỉ định chụp MRI cột sống thắt lưng?

08/01/2020
MRI cột sống thắt lưng

Bài viết được viết bởi BSCKI Nguyễn Việt Anh - Trưởng khoa Chẩn Đoán Hình Ảnh - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Nha Trang

Thông qua hình ảnh chụp MRI cột sống thắt lưng có thể nhận thấy được có hay không tình trạng hẹp ống sống theo chiều trước sau, cột sống có thoái hóa tạo thành gai xương thân đốt sống hay không...

1. Đôi nét về cột sống thắt lưng

Cột sống thắt lưng gồm 5 đốt sống được đánh số thứ tự từ L1 đến L5. Các đốt sống thắt lưng thường to, khỏe hơn nhiều so với các đốt sống khác trên cột sống để chịu toàn bộ sức nặng của con người gia trọng lên nó. Đặc điểm của bộ phận này là thân đốt sống hình trụ, lỗ đốt sống nhỏ hình tam giác, chiều trước/sau lớn hơn chiều ngang. Đoạn lưng của cột sống cong lõm ra sau. So với phía sau thì chiều cao phía trước thân sống lớn hơn ở L1, L2, đoạn trung gian ở L3 và nhỏ hơn ở L4, L5.

2. Cộng hưởng từ cột sống thắt lưng là gì?

Chụp cộng hưởng từ (còn gọi là MRI) là kỹ thuật dùng từ trường và sóng radio để tái hiện chi tiết hình ảnh của các bộ phận cơ thể. MRI là một trong các kỹ thuật hình ảnh bác sĩ dùng để chẩn đoán các bệnh ở vùng cột sống thắt lưng nói riêng và các bộ phận trên cơ thể nói chung.

Điểm khác biệt của MRI với Xquang, CT-Scan (chụp cắt lớp vi tính) ở chỗ không sử dụng tia phóng xạ, do đó, khi chụp MRI, người bệnh sẽ không cần phải lo lắng bị ảnh hưởng gì về mặt sinh học hay tia xạ. Đây là một kỹ thuật không xâm lấn, không có tác dụng phụ. Khi chụp MRI sẽ thu được chi tiết giải phẫu tốt, độ tương phản cao, có thể thấy được hầu hết các cấu trúc vùng thắt lưng như mô mềm, tín hiệu tủy xương của thân sống, các thành phần của các dây và rễ thần kinh vùng cột sống thắt lưng, các mấu khớp, dây chằng mà các kỹ thuật khác như Xquang, CT-Scan bị hạn chế.

Nhưng chụp MRI sẽ có những điểm hạn chế như tiếng ồn lớn trong quá trình chụp, thời gian chụp lâu (30-60 phút tùy từng kỹ thuật chụp), do đó, đối với người bệnh có chứng sợ phòng kín hoặc trẻ nhỏ sẽ có thể rất khó chụp vì kỹ thuật này yêu cầu nằm không cử động trong khoảng thời gian tương đối dài.

Chụp Xquang cột sống
Vị trí cột sống thắt lưng

3. Phương pháp này được thực hiện như thế nào?

  • MRI giúp phát hiện một loạt bệnh lý của cột sống thắt lưng như: Thoát vị đĩa đệm, gai đốt sống, thoái hóa cột sống thắt lưng,... Không những thế, nó còn xác định các tổn thương như lao cột sống, có khối chèn ép của u bướu, chấn thương, viêm nhiễm,...
  • Khi nhận thấy các triệu chứng sau, nên nghĩ tới việc tham khảo ý kiến bác sĩ về việc chụp MRI cột sống thắt lưng:
  • Sau khi mang vác vật nặng bị đau nhức lưng hoặc đau nhức lưng trong thời gian dài mà không rõ nguyên nhân.
  • Mất kiểm soát bàng quang hoặc ruột.
  • Có tiền sử bệnh ung thư đã biết trước, nay có đau vùng cột sống mà không giảm khi dùng các thuốc giảm đau.
  • Tứ chi tê bì.
  • Thường xuyên đau nhức lan từ lưng xuống dần mông, đùi và hai chân khiến cuộc sống sinh hoạt hàng ngày bị ảnh hưởng.
  • Một ca chụp MRI thông thường sẽ khoảng 30 – 45 phút.
  • Người bệnh không cần phải nhịn ăn, được thay trang phục đơn giản, không đem theo bất cứ vật dụng gì trên người và sắp xếp nằm ngay ngắn bàn chụp của máy
  • Trong lúc đó, bệnh nhân được sử dụng tai nghe, vừa giúp giảm tiếng ồn, vừa là phương tiện liên lạc với kỹ thuật viên bên ngoài; đồng thời giúp bệnh nhân thoải mái tinh thần. Chỉ khi thả lỏng cơ toàn thân mình, các khớp cột sống được giữ ở tư thế cố định, hình ảnh mới hiện lên được rõ nét,.
  • Giữ nguyên cơ thể ở tư thế cố định vì nếu dịch chuyển sẽ dễ làm sai lệch kết quả chụp hoặc khiến cho hình ảnh không được rõ nét, ảnh hưởng đến việc đọc kết quả về sau của bác sĩ.
  • Máy thực hiện chụp nhiều lần, đi kèm theo đó là tiếng ồn nhưng người bệnh đã được đeo nút bảo vệ tai nên sẽ không cảm thấy khó chịu gì. Đôi khi người bệnh có thể cảm thấy hơi nóng nhưng sẽ không phải là vấn đề lớn.
  • Nếu người bệnh có chứng sợ phòng kín hoặc là trẻ nhỏ thì sẽ được tư vấn được dùng an thần hoặc gây mê. Người bệnh sẽ được theo dõi về sinh hiệu như nhịp tim, nhịp thở, nồng độ Oxy máu trong suốt quá trình chụp bởi bác sĩ và điều dưỡng gây mê.
  • Đôi khi trong quá trình chụp cần phải dùng thuốc đối quang từ, khách hàng và/hoặc người nhà bệnh nhân sẽ được bác sĩ giải thích trực tiếp về yêu cầu kỹ thuật chẩn đoán, một số nguy cơ ảnh hưởng đến tình trạng bệnh tật hoặc các tai biến hay phản ứng dị ứng có thể xảy ra, ký giấy cam đoan trước khi tiến hành thăm khám có tiêm thuốc đối quang từ. Thuốc cản quang từ cho phép tổn thương nổi rõ lên và giúp bác sĩ định hướng tổn thương tốt hơn. Thuốc cản quang từ dùng trong MRI thường an toàn, tuy nhiên như tất cả các loại thuốc, phản ứng dị ứng vẫn có thể xảy ra.
Chụp PET/CT
Kỹ thuật chụp MRI cột sống thắt lưng được thực hiện tại cơ sở y tế uy tín

4. Cần chuẩn bị gì trước khi chụp MRI

Máy cộng hưởng từ là một khối nam châm có từ trường rất mạnh, bệnh nhân phải nằm trong phòng kín, có từ trường cao, sóng radio và nhiều tiếng ồn trong suốt thời gian chụp nhưng không gây tác hại lâu dài cho cơ thể.

Các đồ vật, phương tiện, dụng cụ cấy ghép có chứa hợp chất kim loại trên và trong cơ thể người bệnh có thể hỏng hóc, gây ảnh hưởng cho người bệnh, những người xung quanh hoặc gây tổn hại cho hệ thống máy móc. Vì vậy, khách hành tuyệt đối không được vào phòng MRI nếu không có người hướng dẫn. Nếu có bất kỳ câu hỏi nào, người bệnh nên trao đổi kỹ với kỹ thuật viên trước khi vào phòng MRI.

Trước khi chụp MRI, kỹ thuật viên sẽ yêu cầu bạn làm một checklist để đảm bảo an toàn. Bạn cần thông báo trước với bác sĩ/kỹ thuật viên phòng MRI nếu đang mang những đồ vật, phương tiện, hoặc có các dụng cụ điện tử/ y tế trong cơ thể, bao gồm:

  • Máy cấy ghép điện cực ốc tai, máy tạo xung kích thần kinh.
  • Dụng cụ cấy ghép xương ức, máy kích thích phát triển xương.
  • Dị vật kim loại trong nhãn cầu, tiền sử chấn thương, phẫu thuật mắt.
  • Clips kẹp phình mạch não.
  • Thiết bị cấy ghép chống trào ngược dạ dày.
  • Bơm tiêm Insulin.
  • Các loại van tim nhân tạo, stents mạch vành.
  • Máy tạo nhịp tim, máy chống rung tim.
  • Các loại nẹp vít, tấm kim loại hoặc kẹp phẫu thuật.
  • Chi giả hoặc khớp giả kim loại.
  • Các hình xăm trên da; khuyên, vòng kim loại trên cơ thể.

Nếu bạn đang mang thai hoặc nghi ngờ có thai thì cũng cần phải thông báo với bác sĩ. Vì ảnh hưởng của chụp MRI tới bào thai còn chưa được biết rõ, phụ nữ có thai trong 3 tháng đầu, không nên chụp MRI trừ khi lợi ích thu được từ việc chụp MRI lớn hơn nguy cơ tiềm tàng có thể xảy ra với bào thai.

5. Các yếu tố thu nhận được từ kết quả hình ảnh MRI cột sống thắt lưng

MRI cột sống thắt lưng
Hình ảnh MRI cột sống thắt lưng

Chụp MRI cột sống thắt lưng sẽ cho bệnh nhân biết kết quả chính xác về tình trạng cột sống, tủy sống và phát hiện các bệnh lý.

  • Đánh giá rễ thần kinh hoặc bệnh lý chèn ép tủy sống do thoát vị đĩa đệm, thoái hóa cột sống.
  • Đánh giá bất thường giải phẫu hoặc bệnh lý bẩm sinh có liên quan đến cột sống.
  • Chẩn đoán bệnh lý bên trong ống sống.
  • Chẩn đoán bệnh lý tủy sống: viêm tủy, u tủy, di căn ...
  • Chẩn đoán một số vấn đề khác như di căn xương sống giai đoạn sớm, u cột sống

6. Làm gì sau khi có hình ảnh MRI cột sống thắt lưng

  • Hình ảnh MRI cột sống thắt lưng sau khi chụp sẽ được đọc và đánh giá bởi các bác sĩ Chẩn đoán hình ảnh, các chuyên gia hình ảnh được đào tạo bài bản.
  • Kết quả sẽ được chuyển cho bác sĩ chuyên khoa chỉ định: cột sống, chấn thương chỉnh hình, ung bướu...
  • Bác sĩ chuyên khoa sẽ là người quyết định những bất thường và hướng điều trị tiếp theo cho bệnh nhân.
  • Kết quả chụp MRI sẽ không có ngay sau khi chụp mà phải đợi 30-45 phút sau đó tùy theo độ khó và các bất thường của người chụp. Nếu là ca khó, có thể sẽ cần hội chẩn để đưa ra kết luận chính xác nhất về tình trạng bệnh của bệnh nhân. Để có được chẩn đoán chính xác nhất, người bệnh nên chụp MRI ở những cơ sở y tế uy tín.
Hệ thống máy chụp cộng hưởng từ MRI 3.0 Tesla hiện đại tại Bệnh viện Vinmec Hải Phòng
Hệ thống máy chụp cộng hưởng từ 3.0 Tesla công nghệ Silent tại Vinmec

Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec đưa vào sử dụng máy chụp cộng hưởng từ 3.0 Tesla công nghệ Silent. Máy chụp cộng hưởng từ 3.0 Tesla với công nghệ Silent của hãng GE Healthcare (Hoa Kỳ).

  • Công nghệ Silent đặc biệt có lợi cho các trường hợp người bệnh là trẻ em, người già, người bệnh sức khỏe yếu và người bệnh đang phẫu thuật
  • Hạn chế gây ra tiếng ồn, tạo sự thoải mái và giảm căng thẳng cho khách hàng trong quá trình chụp, giúp cho việc thu hình đạt chất lượng tốt hơn và rút ngắn thời gian chụp.
  • Công nghệ chụp cộng hưởng từ là công nghệ được áp dụng trong phương pháp chẩn đoán hình ảnh phổ biến, an toàn bậc nhất hiện nay bởi sự chính xác, không xâm lấn và không dùng tia X.

Khách hàng có thể trực tiếp đến hệ thống Y tế của bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec trên toàn quốc để thăm khám hoặc liên hệ hotline tại đây để được hỗ trợ.

XEM THÊM: