Hướng dẫn theo dõi phản ứng sau tiêm chủng ở trẻ em

24/05/2019
Hướng dẫn theo dõi phản ứng sau tiêm cho con

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Hải Hà, Trung tâm Nhi - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City.

Ở trẻ nhỏ, nhất là trẻ ở độ tuổi chưa đủ ngôn ngữ để biểu đạt các mong muốn, nhu cầu cá nhân, việc theo dõi và chăm sóc trẻ 24h sau tiêm, hay còn gọi là theo dõi phát hiện các phản ứng sau tiêm chủng cho trẻ rất quan trọng, nhằm đảm bảo an toàn & đạt hiệu quả phòng bệnh cao.

1. Sau tiêm chủng có thể xảy ra phản ứng gì?

Trong những năm đầu đời, tiêm chủng mặc dù không thể bảo vệ trẻ khỏi bệnh tật hoàn toàn nhưng được coi là phương pháp tốt nhất giảm thiểu nguy cơ mắc nhiều bệnh nguy hiểm, giảm tỉ lệ tử vong do bệnh tật. Những phản ứng sau tiêm chủng bao gồm

Phản ứng thông thường sau tiêm chủng là các biểu hiện nhẹ và có thể tự khỏi, thường xảy ra sau khi sử dụng vắc-xin, bao gồm các triệu chứng tại chỗ như: Mẩn ngứa, đau, sưng, đỏ tại vị trí tiêm; triệu chứng toàn thân như sốt dưới 39 độ C và một số triệu chứng khác (khó chịu, mệt mỏi, chán ăn).

Phản ứng nặng sau tiêm chủng, có thể bao gồm

  • Sốc phản vệ (rất hiếm gặp)
  • Co giật, khóc thét, quấy khóc dai dẳng, li bì, hôn mê
  • Thở khò khè, khó thở, tím tái
  • Đau quặn bụng, ỉa đái không tự chủ
  • Đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, nôn mửa
  • Mạch nhanh nhỏ, khó bắt.
Bệnh Vắc-xin Tác dụng phụ
Lao BCG: 0.1ml (Việt Nam) -Tiêm trong da Không có sẹo tại chỗ tiêm ngoài 4 tháng hoặc có hạch cổ, nách, dưới đòn trái, mụn mủ quá to (đường kính >1cm) →Khám lại ngay
Viêm gan B Engerix B 10µg/0.5ml, 20µg/ml (Bỉ) - Tiêm bắp
Euvax B 10 µg/0.5ml (Hàn Quốc) - Tiêm bắp
Hepavaxgen 10mcg/0.5ml (Hàn Quốc) - Tiêm bắp
Sưng nóng đỏ tại vị trí tiêm 1 - 2 ngày. Hiếm khi nôn, tiêu chảy, phát ban
Huyết thanh kháng VGB Immunohbs 180UI/ml (Italia) - Tiêm bắp Ít gặp, có thể sưng cứng tại vị trí tiêm 1-2 ngày, có thể hạ huyết áp, sốc phản vệ
BH-HG-UV-VGB-HIB-Bại liệt (6 trong 1) Infanrix hexa 0.5ml (Bỉ) -Tiêm bắp
Hexaxim 0.5ml (Pháp) -Tiêm bắp
Có thể sốt >38,5 độ C
Quấy khóc, sưng tại vị trí tiêm
BH-HG-UV-HIB-Bại liệt (5 trong 1) Pentaxim 0.5ml (Pháp) - Tiêm bắp Như vắc-xin 6 trong 1
BH-HG-UV-BL ( 4 trong 1) Tetraxim 0.5ml (Pháp) - Tiêm bắp Sốt, sưng đỏ vị trí tiêm
BH-HG-UV Adacel 0.5 ml (Pháp) - Tiêm bắp Sốt, sưng đỏ vị trí tiêm
Rotavirus Rotarix 1.5ml (Bỉ) - Vắc-xin uống
Rotateq 2ml (Mỹ) - Vắc-xin uống
Rối loạn tiêu hóa. Thường tự khỏi sau vài ngày
Nếu đi ngoài phân nước nhiều lần, nôn nhiều, có dấu hiệu mất nước→ Khám lại ngay
Cúm (cúm A/H1N1, A/H3N2, cúm B) Chủng cúm theo khuyến cáo hàng năm của Tổ chức Y tế thế giới & Liên minh châu Âu:
Vaxigrip 0.25ml; 0.5ml (Pháp) -Tiêm bắp
Influvac 0.5 ml ( Hà Lan) - Tiêm bắp
Sốt, có thể sốt >38,5 độ C, hắt hơi, chảy nước mũi trong (giả cúm), sưng tại vị trí tiêm. Hiếm gặp dị ứng, đau dây thần kinh, rối loạn cảm giác
Sởi - Quai bị - Rubella Priorix 0.5ml (Bỉ) - Tiêm dưới da
MMR 0.5ml ( Mỹ) - Tiêm dưới da
Sưng đau tại vị trí tiêm, phát ban nhẹ, nôn, co giật, ít khi sốt, giảm tiểu cầu, viêm tủy ngang
Sởi MVVAC (Việt Nam) - Tiêm dưới da Sưng, đau, đỏ tại vị trí tiêm tự hết sau 1-3 ngày, có thể sốt, phát ban; hiếm gặp co giật, giảm tiểu cầu
Viêm não Nhật Bản Imojev (Pháp – Sản xuất tại Thái Lan) - Tiêm dưới da
Jevax 1ml (Việt Nam) -Tiêm dưới da
Sưng đau, đỏ tại vị trí tiêm, nhức đầu, mệt mỏi, sốt
Thủy đậu Varivax 0.5ml (Mỹ) - Tiêm dưới da
Varicella 0.5ml (Hàn Quốc) – Tiêm dưới da
Sốt, sưng, quầng đỏ tại vị trí tiêm 1-2 ngày. Có thể phát ban mụn nước số lượng ít sau 1-3 tuần
Viêm gan A Avaxim 80UI/0.5ml (Pháp) - Tiêm bắp Ít tác dụng phụ, có thể: Sưng đau, quầng đỏ tại vị trí tiêm trong 1-2 ngày
Ít khi sốt, rối loạn tiêu hóa
Viêm màng não do não mô cầu typ A+C Meningococal A +C 0.5ml (Pháp) -
Tiêm bắp
Sưng đau tại vị trí tiêm, tiêu chảy, sốt
Ít khi nôn, phát ban
Bệnh do phế cầu Pneumo 23 0.5ml (Pháp) -
Tiêmbắp hoặc tiêm dưới da
Synflorix 0.5 ml (Bỉ) – Tiêm bắp
Sưng đau tại vị trí tiêm, nhức đầu, phát ban, mề đay, sốt thường xảy ra sớm và khỏi trong vòng 24h
Ung thư cổ tử cung và sùi mào gà sinh dục do HPV Gardasil 0.5ml (Mỹ) - Tiêm bắp Hay gặp ban đỏ, đau, sưng vị trí tiêm
Viêm gan A+B Twinrix 1ml ( Bỉ) - Tiêm bắp Đau đầu, đau cơ, phát ban, đau và đỏ vị trí tiêm
Thương hàn Typhim Vi 0.5ml (Pháp) –Tiêm bắp Sưng đau vị trí tiêm, sốt, đau đầu, đau cơ, rối loạn tiêu hóa...
Dại Verorab 0.5ml –Tiêm bắp (Pháp) Sưng đau vị trí tiêm, sốt, đau đầu, đau khớp, chóng mặt
Uốn ván Tetavax 0.5ml –Tiêm bắp (Pháp)
Vắc-xin phòng uốn ván (Việt Nam)
Đau, quầng đỏ, sưng tại vị trí tiêm 1-2 ngày. Có thể sốt, mày đay, đau cơ, đau khớp
Kháng huyết thanh uốn ván SAT 1500UI/1ml - Tiêm bắp ( Pháp) Sưng đau tại vị trí tiêm

2. Những lưu ý sau khi tiêm phòng vắc-xin

Sau khi tiêm 24h cha mẹ cần theo dõi thường xuyên những bất thường của bé
Sau tiêm chủng 24h, cha mẹ cần theo dõi và phát hiện các bất thường của trẻ để kịp thời xử lý

2.1. Theo dõi 30 phút sau tiêm tại cơ sở tiêm chủng

  • Nhân viên y tế kiểm tra các dấu hiệu phản ứng sau tiêm chủng
  • Nhân viên y tế kiểm tra nhiệt độ cơ thể và vết tiêm trước khi cho khách hàng ra về.

2.2. Chăm sóc tại nhà

Cần tiếp tục trẻ theo dõi tại nhà ít nhất trong vòng 24h sau tiêm chủng về các dấu hiệu: Tinh thần, ăn, ngủ, thở, nốt phát ban trên da, triệu chứng tại chỗ tiêm...

Gia đình cần chú ý

  • Cho trẻ ăn/bú đủ bữa, đủ số lượng, đúng tư thế; không cho ăn nằm
  • Kiểm tra thường xuyên trẻ, đặc biệt là ban đêm
  • Dùng thuốc cho trẻ theo chỉ định của bác sĩ (nếu có)
  • Nếu trẻ sốt: Cặp nhiệt độ, chườm mát, dùng hạ sốt theo đơn
  • Không đắp bất kì chất gì vào vị trí tiêm (lá cây, chanh, khoai tây...)

Tất cả các trường hợp tiêm vắc-xin, cần đưa trẻ KHÁM LẠI NGAY khi:

  • Trẻ co giật, khóc thét, quấy khóc kéo dài, li bì, bú kém, bỏ bú
  • Khó thở, tím tái, nổi mề đay toàn thân, chân tay lạnh, nổi vân tím
  • Sốt cao liên tục trên 39 độ C, dùng hạ sốt không đỡ
  • Sốt trên 3 ngày
  • Vị trí tiêm sưng, cứng, đau và hạn chế vận động, có quầng đỏ kích thước > 2cm.

Cách xử trí các trường hợp có phản ứng sưng nóng đỏ đau tại vị trí tiêm

  • Không đắp bất kì chất gì vào vị trí tiêm
  • Nếu quầng đỏ tiếp tục to lên > 2cm, cứng, nóng →KHÁM LẠI NGAY.

Cách xử trí các trường hợp có phản ứng sốt:

  • Sốt < 38.5 độ C: Chườm mát bằng nước dưới vòi hoặc dùng miếng hạ sốt dán trán
  • Sốt > 38.5 độ C: Dùng thuốc hạ sốt theo đơn của bác sĩ.

3. Tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec, trẻ được theo dõi phản ứng sau tiêm chủng như thế nào?

ưu điểm khi tiêm vacxin tại Vinmec
Tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec, sau khi tiêm vắc-xin, người bệnh sẽ được theo dõi và hướng dẫn phản ứng sau tiêm chủng một cách bài bản
  • Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec sử dụng nguồn vắc-xin chất lượng cao, có xuất xứ rõ ràng, phù hợp theo độ tuổi cần tiêm chủng, đảm bảo an toàn từ khâu kiểm nhập, bảo quản đến khi sử dụng.
  • Trước khi tiêm phòng, tất cả trẻ được khám sàng lọc trước tiêm với các bác sĩ chuyên khoa nhi – vắc-xin để giúp trẻ đảm bảo sức khỏe tốt nhất khi tiêm chủng. Bác sĩ sẽ tư vấn cho gia đình các loại vắc-xin phòng bệnh tốt nhất phù hợp với từng lứa tuổi theo khuyến cáo mới nhất của Bộ Y tế & Tổ chức Y tế thế giới cũng như cách theo dõi phản ứng sau tiêm vắc-xin.
  • Đội ngũ bác sĩ và điều dưỡng nhi giàu kinh nghiệm, chuyên nghiệp, hiểu tâm lý trẻ và áp dụng cách giảm đau hiệu quả cho trẻ trong quá trình tiêm chủng.
  • 100% trẻ tiêm chủng được theo dõi và đánh giá lại sức khỏe trước khi ra về.
  • Phòng theo dõi sau tiêm chủng được trang bị đầy đủ các phương tiện cấp cứu; đội ngũ bác sĩ - điều dưỡng được đào tạo về xử trí cấp cứu phản vệ nhằm đảm bảo xử lý kịp thời, đúng phác đồ khi có sự cố xảy ra.
  • Phòng tiêm chủng thoáng mát, có khu chơi, giúp trẻ có cảm giác thoải mái như đang dạo chơi và có tâm lý tốt trước và sau khi tiêm chủng.

Để đặt lịch khám và tiêm chủng cho bé tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec, Quý khách có thể liên hệ TẠI ĐÂY

XEM THÊM:

Video đề xuất:

Các loại vắc-xin cho trẻ đang có mặt ở Vinmec