Hiếm muộn ở nữ là gì? Đây là tình trạng suy giảm hoặc mất khả năng sinh sản ở phụ nữ, gây ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng mang thai tự nhiên. Các nguyên nhân chính dẫn đến hiếm muộn ở nữ bao gồm các bệnh lý như lạc nội mạc tử cung, viêm nhiễm phụ khoa, suy giảm chức năng buồng trứng và ứ dịch vòi trứng.
Bài viết này được viết dưới sự hướng dẫn chuyên môn của chuyên gia Ngân hàng mô Vinmec
1. Hiếm muộn ở nữ là gì?
Hiếm muộn ở nữ là tình trạng xảy ra khi một cặp vợ chồng sau một thời gian chung sống nhưng người vợ chưa thể mang thai tự nhiên, dù không sử dụng bất kỳ biện pháp tránh thai nào. Theo định nghĩa, thời gian này được xác định là 1 năm đối với phụ nữ dưới 35 tuổi và 6 tháng đối với phụ nữ trên 35 tuổi.
Theo các bác sĩ, hiếm muộn do yếu tố nữ chiếm khoảng 40% trong tổng số các trường hợp vô sinh. Bên cạnh đó, 40% nguyên nhân thuộc về nam giới (bao gồm vô sinh nam hoặc hiếm muộn nam). Tình trạng hiếm muộn có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến hôn nhân, đời sống tình cảm và tinh thần của cả hai vợ chồng. Do đó, cần nhận thức rằng việc có con là trách nhiệm chung của cả hai. Những cặp vợ chồng có đời sống tình dục đều đặn nhưng chưa có tin vui nên sớm tìm đến các chuyên gia hỗ trợ sinh sản để được khám và tư vấn kịp thời
2. Nguyên nhân gây hiếm muộn ở nữ
Bên cạnh câu hỏi hiếm muộn ở nữ là gì, nguyên nhân nào gây nên tình trạng này cũng là vấn đề được nhiều người quan tâm tìm hiểu. Hiếm muộn ở nữ có thể xảy ra ở bất kỳ phụ nữ nào, nhưng những người có tiền sử mắc các bệnh viêm nhiễm phụ khoa, rối loạn nội tiết tố, rối loạn kinh nguyệt hoặc từng nạo phá thai nhiều lần thường có nguy cơ cao hơn. Dưới đây là một số nguyên nhân phổ biến dẫn đến hiếm muộn nữ:
2.1. Rối loạn phóng noãn
Nguyên nhân này chiếm khoảng 25% các trường hợp vô sinh nữ. Khi bị rối loạn phóng noãn, trứng có thể không rụng hoặc rụng không đều đặn. Tình trạng này xảy ra do những bất thường trong việc điều hòa rụng trứng tại vùng dưới đồi-tuyến yên hoặc tại buồng trứng.
2.2. Lạc nội mạc tử cung
Lạc nội mạc tử cung chiếm khoảng 15% các trường hợp vô sinh nữ. Mặc dù là bệnh lý lành tính, nhưng lạc nội mạc tử cung có thể gây khó khăn trong việc thụ thai. Các khối lạc nội mạc có thể xuất hiện ở cơ tử cung, buồng trứng, vòi trứng, vùng chậu hoặc trực tràng.
- Lạc nội mạc tử cung có thể làm tắc ống dẫn trứng, ngăn trứng và tinh trùng gặp nhau.
- Nếu khối lạc nội mạc nằm trong cơ tử cung, tình trạng này có thể ảnh hưởng đến sự làm tổ và phát triển của phôi thai, dẫn đến thất bại làm tổ, ra huyết, dọa sảy thai hoặc sinh non.
2.3. Tăng prolactin
- Tăng prolactin chiếm khoảng 7% các trường hợp hiếm muộn ở nữ. Tình trạng này thường xuất phát từ sự rối loạn tại trục dưới đồi – tuyến yên, gây ảnh hưởng đến quá trình rụng trứng.
- Các triệu chứng phổ biến bao gồm giảm ham muốn, rối loạn kinh nguyệt và giảm nồng độ estrogen.
2.4. Viêm vùng chậu
Nguyên nhân này chiếm khoảng 12% các trường hợp hiếm muộn nữ. Viêm vùng chậu có thể xảy ra do nhiễm các bệnh như lậu, chlamydia hoặc các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác.
2.5. Tắc ống dẫn trứng
Chiếm khoảng 11% các trường hợp. Khi ống dẫn trứng bị tắc, trứng và tinh trùng không thể gặp nhau để thụ tinh, dẫn đến hiếm muộn.
2.6. Suy buồng trứng sớm
Còn gọi là suy buồng trứng nguyên phát, nguyên nhân này thường do di truyền, hóa trị hoặc các biện pháp can thiệp bằng phẫu thuật trên buồng trứng.
2.7. Những bất thường ở tử cung
Một số bất thường ở tử cung có thể gây hiếm muộn, bao gồm:
- Tử cung dị dạng.
- Hẹp cổ tử cung.
- Tử cung nhi hóa.
2.8. Hiếm muộn không rõ nguyên nhân
Trong một số trường hợp, không thể xác định được nguyên nhân hiếm muộn dù đã thực hiện các xét nghiệm và chẩn đoán kỹ lưỡng.
2.9. Hội chứng buồng trứng đa nang
Hội chứng này gây mất cân bằng nội tiết tố và ảnh hưởng đến quá trình rụng trứng. Hội chứng này có liên quan đến tình trạng kháng insulin và béo phì, làm tăng nguy cơ khó thụ thai tự nhiên.
3. Dấu hiệu hiếm muộn ở nữ giới
Ở nữ giới, các thay đổi bất thường về kinh nguyệt hoặc nội tiết tố có thể là biểu hiện của các bệnh lý liên quan đến vô sinh. Một số dấu hiệu thường gặp bao gồm:
- Kinh nguyệt thất thường: Chu kỳ kinh nguyệt không đều, lượng kinh quá ít hoặc quá nhiều, thời gian hành kinh kéo dài hoặc ngắn bất thường.
- Vô kinh.
- Thay đổi về ham muốn tình dục.
- Thay đổi da, có dấu hiệu bất thường như nổi mụn trứng cá.
- Tăng cân.
- Đau khi quan hệ tình dục.
- Xuất huyết âm đạo bất thường trong chu kỳ kinh nguyệt.
- Khí hư bất thường.
4. Biện pháp phòng ngừa hiếm muộn ở phụ nữ
Phòng ngừa hiếm muộn ở phụ nữ cần thực hiện những biện pháp nào? Trước hết, phụ nữ nên chủ động đi khám phụ khoa định kỳ để theo dõi và phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe liên quan đến sinh sản. Ngoài ra, việc thay đổi lối sống và thói quen sinh hoạt là yếu tố quan trọng giúp cải thiện sức khỏe tổng thể, từ đó nâng cao sức khỏe sinh sản. Các biện pháp phòng ngừa cụ thể bao gồm:
- Duy trì cân nặng hợp lý: Cân nặng bất thường, bao gồm thừa cân hoặc thiếu cân, đều làm tăng nguy cơ rối loạn rụng trứng. Nếu cần giảm cân, hãy lựa chọn các bài tập thể dục phù hợp với tình trạng sức khỏe. Tránh tập thể dục cường độ cao quá 5 giờ mỗi tuần, vì điều này có thể gây giảm tần suất rụng trứng.
- Từ bỏ thói quen hút thuốc: Hút thuốc không chỉ ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng sinh sản mà còn tác động xấu đến sức khỏe của mẹ và thai nhi. Phụ nữ có ý định mang thai nên từ bỏ thuốc lá càng sớm càng tốt.
- Tránh, hạn chế tiêu thụ rượu bia: Việc sử dụng rượu, đặc biệt là rượu nặng, có thể làm giảm khả năng sinh sản và gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển của thai nhi. Nếu đang có kế hoạch mang thai, phụ nữ nên ngừng uống rượu hoàn toàn.
- Giảm căng thẳng: Căng thẳng kéo dài có thể ảnh hưởng tiêu cực đến kết quả điều trị hiếm muộn hoặc vô sinh. Do đó, phụ nữ nên tìm cách giảm bớt căng thẳng trong cuộc sống, đặc biệt trước khi có kế hoạch mang thai.
Hy vọng bài viết trên đã cung cấp những thông tin cần thiết về vấn đề hiếm muộn ở nữ là gì. Đối với những phụ nữ đang mong muốn có con, việc chủ động đi khám và kiểm tra sớm là rất quan trọng để không bỏ lỡ "thời điểm vàng" trong quá trình chẩn đoán và điều trị.
Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE, đặt mua GÓI DỊCH VỤ hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng My Vinmec để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.
