Sốc nhiệt là mức cảnh báo cao nhất trong các tổn thương do nắng nóng gây ra và có thể đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện, xử trí kịp thời. Đáng lo ngại, nhiều người vẫn chưa nhận thức đúng mức độ nguy hiểm của tình trạng này.
Sốc nhiệt là gì và vì sao nguy hiểm?
Theo ThS.BSNT Mai Xuân Đạt - Trưởng khoa Hồi sức cấp cứu, Vinmec Phú Quốc, sốc nhiệt là mức độ nặng nhất của tổn thương do nhiệt, xảy ra khi cơ thể mất khả năng điều hòa thân nhiệt, khiến nhiệt độ trung tâm của cơ thể tăng từ 40 độ C trở lên. Đây là cấp cứu y khoa có thể đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.
Tại Vinmec Phú Quốc, mỗi mùa du lịch hè đều tiếp nhận nhiều trường hợp nhập viện trong tình trạng sốc nhiệt với các biểu hiện như sốt cao trên 40 độ C, lú lẫn, kích động, nói ngọng, mê sảng, co giật, nôn ói, thậm chí hôn mê.
“Sốc nhiệt có thể nhanh chóng gây tổn thương não, tim, thận và cơ bắp. Càng chậm điều trị, nguy cơ để lại di chứng nặng hoặc tử vong càng cao”, bác sĩ Mai Xuân Đạt cho biết.
Theo chuyên gia, tại địa bàn đặc thù như Phú Quốc, nhóm có nguy cơ không chỉ là trẻ nhỏ, người cao tuổi hay người mắc bệnh tim mạch, hô hấp, mà ngay cả những người trẻ khỏe cũng có thể gặp sốc nhiệt nếu tham gia các hoạt động gắng sức kéo dài dưới trời nắng như tắm biển, chèo SUP, chạy bộ hoặc vui chơi ngoài trời trong nhiều giờ liên tục.
Sai lầm thường gặp khi sơ cứu người bị sốc nhiệt
Từ thực tế điều trị, bác sĩ Mai Xuân Đạt cho biết, sai lầm phổ biến của nhiều người dân là nhầm lẫn sốc nhiệt với tình trạng mệt thông thường.
“Nhiều người thấy người thân ngất dưới nắng chỉ để nằm nghỉ tại chỗ mà không đưa vào nơi mát. Một số trường hợp lại cố đổ nước hoặc cho uống nước khi người bệnh đã lơ mơ, làm tăng nguy cơ sặc vào đường thở. Không ít người còn tự ý dùng thuốc hạ sốt, trong khi thuốc hoàn toàn không có tác dụng với sốc nhiệt và thậm chí có thể làm tăng gánh nặng cho gan, thận”, bác sĩ Đạt chia sẻ.
Cách xử trí khi nghi ngờ sốc nhiệt
Về cách xử trí, bác sĩ Đạt khuyến cáo, khi nghi ngờ một người bị sốc nhiệt, cần nhanh chóng gọi cấp cứu hoặc đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất. Trong thời gian chờ nhân viên y tế, việc quan trọng nhất là hạ thân nhiệt càng sớm càng tốt.
Người bệnh cần được chuyển ngay vào nơi râm mát hoặc phòng có điều hòa, cởi bớt quần áo, lau người bằng khăn mát, xịt nước lên cơ thể kết hợp quạt để tăng khả năng tản nhiệt hoặc chườm lạnh tại các vị trí có nhiều mạch máu lớn như đầu, cổ, nách và bẹn.
Ngoài ra, một số loại thuốc điều trị bệnh mạn tính như thuốc hạ huyết áp, thuốc lợi tiểu hay thuốc chống trầm cảm có thể làm tăng nguy cơ sốc nhiệt do khiến cơ thể dễ mất nước hoặc giảm khả năng thích nghi với nhiệt độ cao. Người đang sử dụng các thuốc này cần hạn chế tiếp xúc với nắng nóng kéo dài và chủ động bổ sung đủ nước khi tham gia hoạt động ngoài trời.
Để kỳ nghỉ luôn an toàn và trọn vẹn, các bác sĩ khuyến cáo du khách nên hạn chế hoạt động ngoài trời trong khung 10h-16h; uống đủ nước trước và trong quá trình vui chơi, mặc quần áo thoáng mát, đội mũ, sử dụng kem chống nắng, nghỉ ngơi định kỳ tại nơi có bóng râm hoặc điều hòa.
Trẻ nhỏ, người cao tuổi và người mắc các bệnh mạn tính như tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường cần được theo dõi sát hơn vì đây là những nhóm có nguy cơ cao gặp biến chứng do nắng nóng.
Câu hỏi thường gặp
Sốc nhiệt là gì?
Sốc nhiệt là mức độ nặng nhất của tổn thương do nhiệt, xảy ra khi cơ thể mất khả năng điều hòa thân nhiệt và nhiệt độ trung tâm tăng từ 40 độ C trở lên, có thể đe dọa tính mạng nếu không xử trí kịp thời.
Dấu hiệu nhận biết sốc nhiệt là gì?
Người bị sốc nhiệt thường sốt cao trên 40 độ C, lú lẫn, kích động, nói ngọng, mê sảng, co giật, nôn ói, thậm chí hôn mê.
Khi nghi ngờ sốc nhiệt cần làm gì đầu tiên?
Cần nhanh chóng gọi cấp cứu hoặc đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất, đồng thời chuyển người bệnh vào nơi râm mát và tìm cách hạ thân nhiệt càng sớm càng tốt trong lúc chờ nhân viên y tế.
Ai có nguy cơ cao bị sốc nhiệt khi đi biển?
Trẻ nhỏ, người cao tuổi, người mắc bệnh tim mạch hoặc hô hấp có nguy cơ cao, nhưng người trẻ khỏe cũng có thể gặp sốc nhiệt nếu vận động gắng sức kéo dài dưới nắng như tắm biển, chèo SUP hay chạy bộ.
Làm sao phòng ngừa sốc nhiệt khi đi biển mùa hè?
Nên hạn chế hoạt động ngoài trời trong khung 10h-16h, uống đủ nước, mặc quần áo thoáng mát, đội mũ, dùng kem chống nắng và nghỉ ngơi định kỳ ở nơi có bóng râm hoặc điều hòa.
Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE, đặt mua GÓI DỊCH VỤ hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng My Vinmec để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.
