Bệnh lý tim mạch: nguyên nhân gây tử vong hàng đầu

16/04/2019
Bệnh lý tim mạch: nguyên nhân gây tử vong hàng đầu

Bài viết được viết bởi Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ Võ Thành Nhân - Trung tâm Tim mạch - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park

Tim mạch là bệnh lý nguy hiểm và chiếm tỷ lệ tử vong cao, đặc biệt tần suất mắc bệnh tim mạch ngày càng trẻ hóa do những thói quen thiếu lành mạnh trong sinh hoạt hàng ngày. Dưới đây là chia sẻ của GS.TS Võ Thành Nhân - Giám đốc Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park, về các nguyên nhân, cách phòng ngừa và điều trị để luôn có một trái tim khỏe mạnh.

Bệnh lý tim mạch là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong trên toàn thế giới, nhiều hơn cả bệnh lý ung thư, dù là ở các nước đã hay đang phát triển. Tại Việt Nam, theo thống kê của Bộ Y tế mỗi năm có khoảng 200.000 người tử vong vì bệnh tim mạch, chiếm 33% ca tử vong. Theo thống kê của Viện Tim Mạch năm 2015, tỷ lệ tăng huyết áp ở người trưởng thành trong độ tuổi 18- 65 chiếm 25%, vậy cứ 4 người trưởng thành thì có một người tăng huyết áp. Tăng huyết áp làm tăng nguy cơ tử vong do đột quỵ lên gấp 4 lần và tăng nguy cơ tử vong do bệnh lý tim mạch lên gấp 3 lần so với người không mắc bệnh.

Bệnh lý tim mạch thường được cho là chỉ gặp ở người lớn tuổi. Song trên thực tế, tần suất mắc bệnh ở người trẻ và trung niên cao hơn chúng ta nghĩ, nó có thể xảy ra với bất kỳ ai và bất kỳ lứa tuổi nào và tuổi mới bị mắc cũng ngày càng trẻ hoá.

Người trẻ thường cho rằng họ không có nguy cơ mắc bệnh nên họ thường chủ quan và không có biện pháp phòng ngừa hợp lý.

1. Nguyên nhân khiến người trẻ mắc bệnh tim mạch

Nguyên nhân thường gặp của bệnh lý tim mạch ở tuổi trưởng thành và trung niên: Hút thuốc, béo phì, ít vận động, căng thẳng (stress), chế độ ăn nhiều muối, chất béo, rượu bia, tăng huyết áp, tăng cholesterol máu, đái tháo đường...Bên cạnh đó, béo phì ở trẻ em đã trở thành vấn đề toàn cầu, cứ 10 trẻ lại có một trẻ bị béo phì. Béo phì lại dẫn đến những yếu tố nguy cơ tim mạch khác như tăng cholesterol, đái tháo đường, tăng huyết áp, và hội chứng chuyển hoá. Nếu chúng ta không kiểm soát các yếu tố nguy cơ này sớm thì các bệnh lý tim mạch sẽ xảy ra sớm ở người trẻ. Ngoài ra nhóm bệnh tim bẩm sinh không được phát hiện và điều trị sớm trong những năm đầu sau sinh cũng chiếm tỉ lệ bệnh lý tim mạch không nhỏ ở người trẻ.

Bệnh lý tim mạch: nguyên nhân gây tử vong hàng đầu
Béo phì dẫn đến các tố nguy cơ tim mạch

2. Những dấu hiệu khi có cần đến gặp bác sĩ chuyên khoa

Các biểu hiện bệnh lý tim mạch: Đau thắt ngực (cơn đau có tính chất đè ép giữa xương ức, thường lan lên cằm và vai, tay trái, khó thở, và có thể kèm vã mồ hôi hoặc ngất), mệt khi gắng sức, tím. Đối với bệnh lý mạch máu não có thể gặp 3 dấu hiệu chỉ điểm của đột quỵ: Yếu liệt nửa bên người hoặc chi, nói ngọng hoặc nói những từ vô nghĩa, méo miệng.

Hai loại bệnh lý tim và mạch quan trọng cần được chẩn đoán và cấp cứu khẩn vì nguy cơ tử vong cao, có thể gây tàn phế, nếu bệnh nhân không chết cũng để lại nhiều gánh nặng cho xã hội là nhồi máu cơ tim cấp và đột quỵ. Nếu được chẩn đoán và điều trị can thiệp sớm trong vài giờ đầu bệnh có thể phục hồi hoàn toàn.

3. Y học hiện đại đang hỗ trợ rất tốt cho chữa trị bệnh lý tim mạch

Với sự phát triển của y học, rất nhiều phương pháp chữa trị mới đã được đưa vào để điều trị cho người mắc các bệnh lý về tim mạch nói chung. Đáng chú ý là thủ thuật can thiệp mạch vành cấp cứu tại những trung tâm y tế được trang bị Phòng Thông tim đạt tiêu chuẩn. Với quy trình chẩn đoán và điều trị nhanh, kịp giờ vàng của bệnh, ngày càng nhiều bệnh nhân được cứu sống và giảm tối đa được các biến chứng gây tàn phế sau này như suy tim, rối loạn nhịp tim.

Ngoài ra, tim mạch can thiệp phát triển đã giúp điều trị các bệnh lý tim bẩm sinh: Thông liên nhĩ, thông liên thất, còn ống động mạch rất hiệu quả với biện pháp can thiệp nội mạch, gây tê tại chỗ, người bệnh không cần phải gây mê và chịu cuộc phẫu thuật mở xương ức kéo dài như trước đây.

Hiện nay, các bệnh viện lớn trong nước đã thực hiện được nhiều kỹ thuật hiện đại, đạt hiệu quả điều trị cao. Phát huy được lợi thế về trang thiết hiện đại, Trung tâm tim mạch Vinmec Central Park đã có thể độc lập thực hiện các kỹ thuật tim mạch mới giúp người bệnh được điều trị bằng các phương pháp tối ưu, nhanh phục hồi, sớm xuất hiện và đặc biệt thẩm mỹ.

Tháng 4/2018, Vinmec Central Park là bệnh viện đầu tiên trên thế giới báo cáo kết quả mổ tim hở có áp dụng kỹ thuật gây tê mặt phẳng cơ dựng sống dưới hướng dẫn siêu âm, thay thế morphin giảm đau, giúp bệnh nhân không đau trong và sau mổ, sớm phục hồi sức khỏe. Bệnh viện đã thực hiện thành công trên gần 500 ca mổ tim hở áp dụng ESP. Kỹ thuật gây tê đặc biệt này đã được chuyển giao cho nhiều bác sĩ ở các bệnh viện Châu Á.

Bệnh lý tim mạch: nguyên nhân gây tử vong hàng đầu
Vinmec Central Park là bệnh viện đầu tiên trên thế giới báo cáo kết quả mổ tim hở có áp dụng kỹ thuật gây tê mặt phẳng cơ dựng sống dưới hướng dẫn siêu âm

Trước đó, từ tháng 11/2017, tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park, các bác sĩ tim mạch đã làm chủ kỹ thuật can thiệp tim mạch TAVI được coi là một trong các kỹ thuật tim mạch phức tạp nhất thế giới. Từ đó, Trung tâm tim mạch Vinmec Central Park đã được công nhận là Trung tâm độc lập TAVI đầu tiên tại Việt Nam. GS.TS.BS Võ Thành Nhân – Giám đốc Trung Tâm Tim mạch Vinmec Central Park được công nhận là chuyên gia đầu tiên của Việt Nam về TAVI.

Bệnh lý tim mạch: nguyên nhân gây tử vong hàng đầu
Trung tâm tim mạch Vinmec Central Park đã được công nhận là Trung tâm độc lập TAVI đầu tiên tại Việt Nam

Những kỹ thuật này đã mang tới cơ hội chữa trị hiệu quả và giúp cải thiện chất lượng cuộc sống cho đông đảo bệnh nhân tim mạch. Người dân có chỉ định điều trị bằng phương pháp này không cần phải ra nước ngoài điều trị.

4. Làm gì để phòng ngừa bệnh lý tim mạch?

Theo Uỷ ban Bệnh tật của Hoa Kỳ, 80% các biến cố tim mạch có thể phòng ngừa được nếu chúng ta tầm soát sớm, kiểm soát tốt yếu tố nguy cơ, và đến cơ sở y tế phù hợp đúng thời điểm. Nên thực hiện 7 thói quen sau để phòng ngừa các bệnh lý tim mạch: Không hút thuốc lá; tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày; ăn uống lành mạnh (ăn nhiều rau xanh, ít chất béo bão hoà, giảm lượng muối và rượu bia); kiểm soát cân nặng; huyết áp; đường huyết và cholesterol máu.

Chúng ta thường lo lắng về bệnh ung thư, nhưng quên rằng nguyên nhân gây tử vong hàng đầu là bệnh lý tim mạch.

Xem thêm: