Đau bụng trên rốn, gần ức có nguy hiểm không?

29/07/2019
Đau bụng

Đau dạ dày là một trong những nguyên nhân phổ biến gây đau bụng trên rốn ở trẻ em và người lớn. Phía trên dạ dày có một số cơ quan quan trọng như đường tiêu hóa, túi mật, gan và tuyến tụy. Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến về đau bụng ở trên rốn, như khí hoặc virus dạ dày tuy nhiên không đáng lo ngại, nhưng một số nguyên nhân khác có thể cần điều trị y tế.

Có nhiều nguyên nhân có thể gây đau bụng trên rốn, trong nhiều trường hợp, một nguyên nhân có thể dẫn đến các bệnh khác nhau. Trong bài viết này sẽ đề cập đến 8 nguyên nhân có thể gây đau bụng trên, cũng như các lựa chọn điều trị và khi nào cần đi khám bác sĩ.

1. Khí đường ruột

Khí đường ruột là loại khí có trong đường tiêu hóa của con người. Khí này thoát ra khỏi cơ thể thông qua đường miệng khi ợ hơi hoặc qua đường hậu môn khi xì hơi.

Nếu bị nhiễm trùng, virus, tiêu chảy hoặc táo bón có thể khiến người bệnh đau bụng dữ dội. Khí đường ruột có thể là thủ phạm nếu:

  • Cơn đau theo từng đợt.
  • Cơn đau khiến bụng chướng lên.
  • Người bệnh cảm thấy như có gì đó đang di chuyển trong dạ dày.
  • Có ợ hoặc xì hơi.
  • Người bệnh bị tiêu chảy hoặc táo bón.

Đau bụng trên do khí đường ruột thường không nghiêm trọng và thuốc không kê toa (OTC) có thể điều trị trong trường hợp này. Để phòng tránh có nhiều khí trong lòng ruột, người bệnh cố gắng ăn chậm hơn để tránh nuốt phải không khí. Ngoài ra, nên hạn chế một số thực phẩm làm tăng khí trong bụng như bông cải xanh.

Khí đường ruột thường biến mất trong vòng vài giờ mà không cần điều trị. Nếu nó xảy ra đi kèm với sốt, nôn mửa không kiểm soát được hoặc đau dữ dội, tốt nhất người bệnh nên đi khám bác sĩ càng sớm càng tốt.

Táo bón sau sinh
Nếu bị nhiễm trùng, virus, tiêu chảy hoặc táo bón có thể khiến người bệnh đau bụng dữ dội

2. Khó tiêu

Khó tiêu là cảm giác khó chịu hay đau ở phía trên của đường tiêu hóa (dạ dày, thực quản hoặc tá tràng). Người bệnh cũng có thể cảm nhận thấy cơn đau có thể bắt nguồn từ ngực. Bệnh thường xuất hiện khi có quá nhiều axit trong dạ dày hoặc có thể xảy ra sau khi ăn thực phẩm có tính axit cao.

Trong trường hợp ít phổ biến hơn, chứng khó tiêu có thể do viêm loét dạ dày, trào ngược axit hoặc thậm chí là ung thư dạ dày. Nếu khó tiêu xảy ra thường xuyên thì người bệnh sẽ cảm thấy rất đau đớn hoặc sút cân không rõ nguyên nhân. Đây có thể là dấu hiệu của các bệnh khác nghiêm trọng hơn.

Thuốc không kê toa có thẻ có hiệu quả cao trong việc kiểm soát chứng khó tiêu tạm thời. Tuy nhiên người bệnh cần xác định các yếu tố kích hoạt chứng khó tiêu, chẳng hạn như một số loại thực phẩm, từ đó thay đổi lối sống lành mạnh hơn để loại bỏ hiện tượng này.

Những người mắc chứng khó tiêu thường xuyên hoặc nghiêm trọng cần đến cơ sở y tế để khám và kiểm soát các triệu chứng hoặc chẩn đoán nguyên nhân dẫn đến tình trạng khó tiêu kéo dài.

3. Viêm dạ dày

Ăn gì để diệt vi khuẩn HP
Viêm dạ dày cấp tính do vi khuẩn HP có thể làm cho niêm mạc dạ dày bị sưng và đau

Viêm dạ dày làm cho niêm mạc dạ dày bị sưng và đau. Viêm dạ dày cấp tính xảy ra trong thời gian ngắn và xuất hiện nhanh chóng, thường là do nhiễm vi khuẩn, chẳng hạn như vi khuẩn Helicobacter Pylori (vi khuẩn HP). Nguyên nhân gây viêm dạ dày mãn tính bao gồm:

  • Bệnh Crohn
  • Bệnh tự miễn
  • Bệnh u hạt (sarcoidosis)
  • Dị ứng
  • Virus ở những người có suy giảm hệ thống miễn dịch.

Thuốc kháng sinh thường được chỉ định để điều trị nhiễm khuẩn. Khi viêm dạ dày là mãn tính, chẩn đoán và điều trị nguyên nhân là điều cần thiết để điều trị thành công.

Đối với nhiều người, giảm axit dạ dày bằng cách sử dụng chế độ ăn ít axit hoặc dùng thuốc cũng có thể giúp ích. Thuốc giảm đau có thể giúp giảm triệu chứng của viêm dạ dày, trong khi các loại thuốc bảo vệ niêm mạc dạ dày có thể ngăn ngừa các triệu chứng trở nên nghiêm trọng hơn.

4. Viêm dạ dày ruột

Bệnh viêm dạ dày ruột có nguyên nhân do một loại virus ở dạ dày dẫn đến buồn nôn, nôn và tiêu chảy, đau vùng thượng vị hoặc đau bụng gần mỏ ác. Hệ quả mất nước có thể xảy ra.

Đa phần các triệu chứng sẽ tự hết trong vòng vài ngày. Để làm giảm nhẹ triệu chứng, người bệnh cần tránh các bữa ăn nặng và chỉ uống nước lọc có thể giúp ngừng nôn.

Điều quan trọng nhất là tránh mất nước, vì vậy hãy cân nhắc việc uống chất lỏng để phục hồi chất điện giải, chẳng hạn như oresol, cho đến khi hết các triệu chứng. Trong một số trường hợp người bệnh có thể cần phải đến cơ sở y tế truyền dịch để tránh mất nước nặng, như những người có hệ miễn dịch yếu, trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ và những người có kèm bệnh nghiêm trọng khác, chẳng hạn như ung thư.

5. Viêm ruột thừa

Viêm ruột thừa là tình tràn ruột thừa bị nhiễm trùng. Nếu không được điều trị, ruột thừa có thể bị vỡ và dẫn đến nguy hiểm đến tính mạng của người bệnh.

Trong giai đoạn đầu của viêm ruột thừa, ở một số người có thể cảm thấy cơn đau âm ỉ xung quanh rốn, nhưng cơn đau này có thể lan đến bụng trên rốn. Khi nhiễm trùng trở nên nghiêm trọng hơn, cơn đau di chuyển sang phía dưới bên phải.

Trong hầu hết các trường hợp, bác sĩ điều trị viêm ruột thừa bằng cách cắt bỏ ruột thừa.

6. Sỏi mật

Túi mật là cơ quan nằm ở bên phải ổ bụng và phía dưới gan. Túi mật có vai trò chứa mật hình thành từ tế bào gan, sau đó đưa mật đến tá tràng và ruột non để tiêu hóa thức ăn. Những thành phần cơ bản trong mật bao gồm: muối mật, bilirubin và cholesterol. Sỏi mật hình thành do mất cân bằng các thành phần này và tạo nên những hạt cứng, rắn như đá hoặc ở dạng nhầy như bùn.

Sự tắc nghẽn túi mật do sỏi mật có thể gây đau dữ dội ở dạ dày phía trên bên phải, kèm theo nôn mửa, mệt mỏi và kiệt sức.

Nếu sỏi mật không được điều trị có thể ảnh hưởng đến hoạt động của gan và tuyến tụy. Khi điều này xảy ra, người bệnh có thể bị vàng da, vàng mắt hoặc có thể bị nhiễm trùng tuyến tụy nghiêm trọng.

Trong hầu hết các trường hợp, bác sĩ điều trị sỏi mật bằng cách loại bỏ túi mật, và người bệnh có thể sống một cuộc sống bình thường mà không cần túi mật; hoặc bác sĩ có thể kê đơn thuốc để hòa tan sỏi.

Nếu sỏi mật biến mất sau điều trị, để giảm nguy cơ sỏi tái phát bác sĩ có thể đề nghị người bệnh thay đổi lối sống, chẳng hạn như tập thể dục nhiều hơn hoặc sử dụng chế độ ăn ít chất béo.

7. Các vấn đề về gan hoặc tuyến tụy

Vàng da, vàng mắt
Vàng da, vàng mắt là các triệu chứng điển hình kèm theo của bệnh về gan

Gan, tuyến tụy và túi mật phối hợp với nhau để hỗ trợ tiêu hóa thức ăn và cả ba cơ quan nằm ở phía trên bên phải của dạ dày. Nếu sỏi mật không được điều trị sẽ chặn ống mật, gây đau ở gan hoặc tuyến tụy.

Bệnh gan (chẳng hạn như viêm gan) hoặc viêm tụy có thể gây đau gan; ngoài ra còn có một số nguyên nhân khác như ung thư gan hoặc ung thư tụy, tuy nhiên ít gặp hơn.

Các triệu chứng khác của các vấn đề về gan hoặc tuyến tụy bao gồm:

  • Vàng da, vàng mắt
  • Nước tiểu đậm
  • Buồn nôn
  • Nôn
  • Cơn đau ngày càng tồi tệ.

Phương pháp điều trị các vấn đề về gan hoặc tuyến tụy thế nào sẽ phụ thuộc vào nguyên nhân dẫn đến đau bụng. Người bị viêm tụy có thể cần phải ở lại bệnh viện để truyền dịch và theo dõi. Bệnh gan cần dùng thuốc và ghép gan có thể điều trị bệnh gan nặng.

Ung thư gan và tuyến tụy có thể yêu cầu hóa trị, xạ trị hoặc phẫu thuật. Bất kể nguyên nhân gây đau ở gan hoặc tuyến tụy là gì thì việc chẩn đoán sớm vẫn luôn cần thiết để tăng khả năng cứu sống người bệnh.

8. Tắc ruột

Tắc ruột là một hội chứng do ngừng lưu thông của hơi và dịch tiêu hoá trong lòng ruột gây ra dẫn đến đau bụng dữ dội, táo bón, gây khó tiêu hóa và hấp thụ thức ăn.

Ngoài đau bụng gần ức, các triệu chứng tắc ruột khác bao gồm:

  • Cực kỳ đầy bụng
  • Đau bụng
  • Giảm vị giác
  • Buồn nôn, nôn mửa
  • Táo bón hoặc tiêu chảy
  • Đau bụng co thắt dữ dội
  • Sưng phù bụng.

Một số triệu chứng có thể phụ thuộc vào vị trí ruột bị tắc, ví dụ như nôn mửa là một dấu hiệu sớm của tắc ruột non. Triệu chứng này thường biểu hiện muộn hơn nếu vị trí tắc tại ruột già. Tắc ruột một phần có thể gây tiêu chảy trong khi tắc ruột hoàn toàn lại gây ra táo bón. Tắc ruột cũng có thể gây ra sốt cao nếu một phần thành ruột bị thủng.

Người bệnh bị tắc ruột cần được cấp cứu sớm vì ruột có thể bị thủng hoặc bị nhiễm trùng nghiêm trọng. Thuốc, chất lỏng và thuốc giảm đau thường được chỉ định, tuy nhiên, trong một số trường hợp, bác sĩ có thể phải chỉ định phẫu thuật để loại bỏ tắc nghẽn.

9. Đau bụng gần ức khi nào cần đi gặp bác sĩ?

Trong hầu hết các trường hợp, người bệnh chỉ cần theo dõi để chờ xem cơn đau bụng trên rốn, gần ức có biến mất không, nếu đau kéo dài hoặc trở nên nghiêm trọng hơn thì tốt nhất người bệnh cần đi khám bác sĩ.

Người bệnh cần đi khám ngay trong vòng 24 giờ trong các trường hợp sau:

  • Nôn kéo dài hơn 12 giờ
  • Có sốt cùng với đau bụng
  • Đau bụng xảy ra sau một chấn thương, chẳng hạn như bị đánh vào dạ dày
  • Bị đau bụng sau khi dùng một loại thuốc mới
  • Đau dạ dày xảy ra ở người có hệ miễn dịch yếu do HIV, hóa trị hoặc điều trị ức chế miễn dịch.

Đặc biệt cần cấp cứu khẩn cấp nếu người bệnh có các biểu hiện sau:

  • Đau dữ dội ở bụng trên bên phải
  • Đau dạ dày khiến người bệnh không chịu nổi
  • Đau dạ dày và phân trắng hoặc nhợt nhạt
  • Đau bụng dữ dội ở phụ nữ mang thai
  • Có dấu hiệu mất nước nghiêm trọng như không đi tiểu, môi nứt nẻ, da rất khô, chóng mặt hoặc mắt trũng
  • Trẻ sơ sinh bị nôn kéo dài hoặc sốt cao.

Đau bụng trong một số trường hợp không phải là hiện tượng nguy hiểm, có thể do ăn uống gây ra; nhưng cũng có trường hợp đau bụng trên rốn, gần ức là dấu hiệu của bệnh lý như viêm dạ dày, viêm ruột thừa hay sỏi mật. Vì vậy khi có biểu hiện đau bụng gần ức mà không chắc chắn về nguyên do, bạn nên đi khám bệnh viện để có kết quả chính xác nhất.

Nguồn tham khảo: Medical News Today

XEM THÊM: