......

Dinh dưỡng và ăn uống cho người có HIV/AIDS

Nếu bạn dương tính với HIV/AIDS, chế độ dinh dưỡng và HIV/AIDS là một vấn đề mà bạn cần đặc biệt chú ý. Đó là bởi vì cơ thể bạn sẽ trải qua những thay đổi, cả do thuốc và bản thân bệnh tật. Ví dụ, bạn có thể bị sụt cân quá mức, nhiễm trùng hoặc chứng loạn dưỡng chất. Cải thiện chế độ ăn uống có thể cải thiện sức khỏe và cảm giác của bạn.

1. HIV/AIDS là gì?

HIV/AIDS (vi rút suy giảm miễn dịch ở người) là một loại vi rút tấn công các tế bào giúp cơ thể chống lại nhiễm trùng, làm cho một người dễ bị nhiễm trùng và các bệnh khác. Nó lây lan khi tiếp xúc với một số chất dịch cơ thể của người nhiễm HIV, phổ biến nhất là khi quan hệ tình dục không được bảo vệ (quan hệ tình dục không dùng bao cao su hoặc thuốc điều trị HIV để ngăn ngừa hoặc điều trị HIV), hoặc qua việc dùng chung dụng cụ tiêm chích ma túy.

Nếu không được điều trị, HIV có thể dẫn đến bệnh AIDS (hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải). Cơ thể con người có thể loại bỏ HIV và không có phương pháp chữa trị HIV hiệu quả nào. Vì vậy, một khi bạn nhiễm HIV, bạn sẽ có nó suốt đời.

Tuy nhiên, bằng cách dùng thuốc điều trị HIV (được gọi là liệu pháp kháng vi rút hoặc ART), người nhiễm HIV có thể sống lâu và khỏe mạnh và ngăn ngừa lây truyền HIV cho bạn tình của họ. Ngoài ra, có các phương pháp hiệu quả để ngăn ngừa lây nhiễm HIV qua quan hệ tình dục hoặc sử dụng ma túy, bao gồm điều trị dự phòng trước phơi nhiễm (PrEP) và điều trị dự phòng sau phơi nhiễm (PEP). Quan trọng đi cùng với điều trị bằng thuốc, người bị HIV/AIDS phải có một chế độ dinh dưỡng hợp lý và lành mạnh để cải thiện được tình trạng sức khỏe.

Lần đầu tiên được xác định vào năm 1981, HIV là nguyên nhân của một trong những dịch bệnh dai dẳng và chết người nhất của nhân loại.

2. Tại sao Dinh dưỡng và HIV / AIDS có mối liên hệ với nhau?

Nếu bạn dương tính với HIV, chế độ dinh dưỡng tốt có thể có một số lợi ích. Nó có thể:

  • Cải thiện chất lượng cuộc sống tổng thể của bạn bằng cách cung cấp các chất dinh dưỡng mà cơ thể bạn cần.
  • Giữ cho hệ thống miễn dịch của bạn mạnh hơn để bạn có thể chống lại bệnh tật tốt hơn.
  • Giúp quản lý các triệu chứng và biến chứng của HIV.
  • Xử lý thuốc và giúp kiểm soát các tác dụng phụ của chúng.

3. Các nguyên tắc cơ bản của dinh dưỡng và HIV/AIDS

dinh duong
Người bệnh HIV cần tuân thủ các nguyên tắc ăn uống nào?

Các nguyên tắc cơ bản về ăn uống lành mạnh cũng sẽ giúp ích cho bạn nếu bạn có HIV dương tính. Những nguyên tắc này bao gồm:

  • Ăn một chế độ ăn nhiều rau, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và các loại đậu
  • Chọn nguồn protein nạc, ít chất béo
  • Hạn chế đồ ngọt, nước ngọt và thức ăn có thêm đường
  • Bao gồm protein, carbohydrate và một chút chất béo tốt trong tất cả các bữa ăn chính và đồ ăn nhẹ.

Dưới đây là thông tin cụ thể hơn để giúp bạn bắt đầu với một kế hoạch ăn uống lành mạnh hơn.

3.1. Calo

Calo là năng lượng trong thực phẩm cung cấp nhiên liệu cho cơ thể bạn. Để duy trì khối lượng cơ thể nạc, bạn có thể cần tăng lượng calo. Để có đủ calo:

  • Tiêu thụ 17 calo mỗi pound trọng lượng cơ thể nếu bạn đang duy trì cân nặng.
  • Tiêu thụ 20 calo mỗi pound nếu bạn bị nhiễm trùng cơ hội.
  • Tiêu thụ 25 calo mỗi pound nếu bạn đang giảm cân.

3.2. Protein

Protein giúp xây dựng cơ bắp, các cơ quan và hệ thống miễn dịch mạnh mẽ. Để có đủ các loại protein phù hợp:

  • Mục tiêu 100-150 gram mỗi ngày, nếu bạn là một người đàn ông dương tính với HIV.
  • Đặt mục tiêu 80-100 gam mỗi ngày, nếu bạn là phụ nữ dương tính với HIV.
  • Nếu bạn bị bệnh thận, không nạp quá 15% -20% lượng calo từ protein; quá nhiều có thể gây căng thẳng cho thận của bạn.
  • Chọn thịt lợn hoặc thịt bò nhiều nạc, ức gà không da, cá và các sản phẩm từ sữa ít béo.
  • Để có thêm protein, hãy phết bơ hạt lên trái cây, rau hoặc bánh mì nướng; thêm pho mát vào nước sốt, súp, khoai tây, hoặc rau hấp; thêm cá ngừ đóng hộp vào món salad hoặc thịt hầm.

3.3. Carbohydrate

Carbohydrate cung cấp cho bạn năng lượng. Để có đủ các loại carbohydrate phù hợp:

  • Ăn năm đến sáu phần (khoảng 3 cốc) trái cây và rau mỗi ngày.
  • Chọn sản phẩm có nhiều màu sắc để nhận được nhiều chất dinh dưỡng nhất.
  • Chọn các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt, chẳng hạn như gạo lứt và hạt quinoa. Nếu bạn không nhạy cảm với gluten, bột mì nguyên cám, yến mạch và lúa mạch có thể ổn. Nếu có, hãy ăn gạo lứt, quinoa và khoai tây làm nguồn tinh bột của bạn. Nếu bạn bị tiểu đường hoặc tiền tiểu đường hoặc bị kháng insulin, thì hầu hết carbohydrate của bạn nên đến từ rau củ.
  • Hạn chế đường đơn, chẳng hạn như kẹo, bánh ngọt, bánh quy hoặc kem.

3.4. Chất béo

Chất béo cung cấp thêm năng lượng. Để có đủ loại chất béo phù hợp:

  • Nhận 30% lượng calo hàng ngày của bạn từ chất béo.
  • Nhận 10% hoặc nhiều hơn lượng calo hàng ngày của bạn từ chất béo không bão hòa đơn. Ví dụ: quả hạch, hạt, bơ, cá, dầu hạt cải và ô liu
  • Nhận ít hơn 10% lượng calo hàng ngày của bạn từ chất béo không bão hòa đa. Ví dụ: cá, quả óc chó, hạt lanh và ngô, hướng dương, đậu nành và dầu cây rum
  • Nhận ít hơn 7% lượng calo hàng ngày của bạn từ chất béo bão hòa. Ví dụ: thịt mỡ, thịt gia cầm bỏ da, bơ, thực phẩm từ sữa nguyên kem, dầu dừa và dầu cọ.

3.5. Vitamin và khoáng chất

Vitamin và khoáng chất điều chỉnh các quá trình của cơ thể bạn. Những người nhiễm HIV cần bổ sung vitamin và khoáng chất để giúp sửa chữa và chữa lành các tế bào bị tổn thương. Ăn thực phẩm giàu vitamin và khoáng chất, có thể giúp tăng cường hệ thống miễn dịch của bạn:

  • Vitamin A và beta-carotene: rau và trái cây có màu xanh đậm, vàng, cam, hoặc đỏ; gan; toàn bộ trứng; Sữa
  • Vitamin nhóm B: thịt, cá, gà, ngũ cốc, các loại hạt, đậu trắng, bơ, bông cải xanh và rau lá xanh
  • Vitamin C: trái cây họ cam quýt
  • Vitamin E: rau lá xanh, đậu phộng và dầu thực vật
  • Selen: ngũ cốc nguyên hạt, các loại hạt, thịt gia cầm, cá, trứng và bơ đậu phộng
  • Kẽm: thịt, gia cầm, cá, đậu, lạc, sữa và các sản phẩm từ sữa khác

Vì rất khó để có đủ tất cả các chất dinh dưỡng bạn cần từ thực phẩm, nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe của bạn có thể đề nghị một viên đa sinh tố / khoáng chất (không có thêm sắt). Kiểm tra nhãn để đảm bảo nó cung cấp 100% mức tiêu thụ hàng ngày được khuyến nghị (RDA). Thảo luận với bác sĩ của bạn về những gì bạn đang dùng - nhiều hơn không phải lúc nào cũng tốt hơn. Nếu bạn không ăn ít nhất ba phần thực phẩm có hàm lượng canxi cao (rau lá xanh hoặc sữa) mỗi ngày, bạn có thể cần thêm thực phẩm bổ sung canxi vào chế độ ăn uống của mình. Tuy nhiên, điều này đang gây tranh cãi và nhiều nghiên cứu đang được thực hiện về chủ đề này.

4. Dinh dưỡng và HIV/AIDS: Mẹo để đối phó với các vấn đề đặc biệt

hiv

Cơ thể của bạn có thể có nhiều phản ứng khác nhau với HIV và bạn cũng có thể gặp các tác dụng phụ do thuốc. Dưới đây là mẹo để đối phó với một số vấn đề phổ biến nhất:

4.1. Khi bị buồn nôn và ói mửa

  • Hãy thử những món ăn nhạt nhẽo, ít chất béo, chẳng hạn như mì ống đơn giản, trái cây đóng hộp hoặc nước dùng bình thường
  • Ăn các bữa nhỏ sau mỗi 1-2 giờ.
  • Tránh thức ăn nhiều dầu mỡ hoặc cay, hoặc thức ăn có mùi mạnh.
  • Uống trà gừng hoặc bia gừng.
  • Ăn nhiều thức ăn lạnh và ít thức ăn nóng.
  • Nghỉ ngơi giữa các bữa ăn, nhưng không nằm thẳng.
  • Hỏi bác sĩ về các loại thuốc trị buồn nôn.

4.2. Khi bị bệnh tiêu chảy

  • Uống nhiều chất lỏng hơn bình thường. Hãy thử nước trái cây pha loãng hoặc Gatorade.
  • Hạn chế sữa và đồ uống có đường hoặc chứa caffein.
  • Ăn chậm và thường xuyên hơn.
  • Tránh thức ăn nhiều dầu mỡ.
  • Hãy thử ăn kiêng (chuối, cơm, sốt táo và bánh mì nướng) trong một thời gian ngắn.
  • Thay vì các sản phẩm tươi sống, hãy thử các loại rau nấu chín kỹ hoặc đóng hộp.
  • Hãy thử bổ sung canxi cacbonat hoặc bổ sung chất xơ như bánh xốp.

4.3. Khi bị chán ăn

  • Thể dục để giúp kích thích sự thèm ăn của bạn.
  • Không uống quá nhiều ngay trước bữa ăn.
  • Ăn cùng gia đình hoặc bạn bè, làm cho bữa ăn hấp dẫn nhất có thể.
  • Hãy thử các bữa ăn nhỏ hơn và thường xuyên hơn.
  • Bao gồm nhiều loại kết cấu, hình dạng và màu sắc.
  • Hỏi bác sĩ về các loại thuốc kích thích sự thèm ăn.

4.4. Khi bị giảm cân quá nhiều

  • Bao gồm nhiều protein, carbohydrate và chất béo hơn trong chế độ ăn uống của bạn.
  • Dùng kem hoặc một nửa rưỡi đối với ngũ cốc. Thêm kem vào món tráng miệng.
  • Ăn trái cây khô hoặc các loại hạt để ăn nhẹ.
  • Hỏi bác sĩ về các loại thuốc kích thích sự thèm ăn và điều trị chứng buồn nôn.

4.5. Bị các vấn đề về miệng và nuốt

  • Ăn thức ăn mềm như sữa chua hoặc khoai tây nghiền.
  • Tránh rau sống; nấu chúng thay thế.
  • Chọn trái cây mềm hơn, chẳng hạn như chuối hoặc lê.
  • Tránh xa các loại thực phẩm có tính axit, chẳng hạn như cam, chanh và cà chua.
  • Hãy đến gặp bác sĩ để đảm bảo rằng bạn không bị nhiễm trùng cơ hội hoặc cần làm thêm xét nghiệm chẩn đoán.

Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec là một trong những bệnh viện chất lượng chuyên môn với đội ngũ y bác sĩ đầu ngành, hệ thống trang thiết bị công nghệ hiện đại. Bệnh viện cung cấp dịch vụ khám, tư vấn và chữa bệnh toàn diện, chuyên nghiệp, không giam khám chữa bệnh văn minh, lịch sự, an toàn và tiệt trùng tối đa. Khách hàng khi chọn thực hiện các xét nghiệm tại đây có thể hoàn toàn yên tâm về độ chính xác của kết quả xét nghiệm.

Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng MyVinmec để được giảm ngay 15% phí khám khi đặt hẹn khám lần đầu trên toàn hệ thống Vinmec (áp dụng từ 17/10 - 31/12/2022). Quý khách cũng có thể quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn tư vấn từ xa qua video với các bác sĩ Vinmec mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.

5. Người bị HIV/AIDS nên ăn gì?

5.1. Ăn nhiều trái cây và rau quả

Chúng chứa nhiều chất dinh dưỡng được gọi là chất chống oxy hóa, giúp bảo vệ hệ thống miễn dịch của bạn. Mục tiêu có từ năm đến chín phần sản phẩm mỗi ngày. Một cách dễ dàng để đạt được mục tiêu đó là lấp đầy một nửa đĩa của bạn với trái cây và rau trong mỗi bữa ăn. Ăn nhiều sản phẩm khác nhau để có được nhiều vitamin và khoáng chất nhất.

5.2. Ăn protein nạc

Cơ thể bạn sử dụng nó để xây dựng cơ bắp và hệ thống miễn dịch mạnh mẽ. Chọn những thực phẩm lành mạnh như thịt bò nạc, thịt gia cầm, cá, trứng, đậu và các loại hạt.

Bạn có thể cần ăn nhiều protein hơn nếu thiếu cân hoặc đang trong giai đoạn sau của HIV. Bác sĩ có thể giúp bạn tìm ra số lượng phù hợp với bạn.

protein
Các loại protein nạc

5.3. Chọn ngũ cốc nguyên hạt

Giống như khí đốt trong xe hơi, carbs cung cấp năng lượng cho cơ thể bạn. Điều đó làm cho carbs nguyên hạt, như gạo lứt và bánh mì nguyên cám, trở thành nhiên liệu cao cấp.

Chúng chứa nhiều vitamin B và chất xơ tăng cường năng lượng. Và khi bạn ăn nhiều chất xơ, điều đó có thể làm giảm nguy cơ tích tụ chất béo được gọi là rối loạn phân bố mỡ, một tác dụng phụ tiềm ẩn của HIV.

5.4. Hạn chế đường và muối của bạn

Cho dù do vi-rút hay thuốc điều trị bạn đang dùng, HIV làm tăng khả năng mắc bệnh tim của bạn. Quá nhiều đường và muối có thể gây hại cho mã của bạn. Vì vậy, hãy cố gắng nạp ít hơn 10% lượng calo mỗi ngày từ thức ăn và đồ uống có thêm đường. Bạn cũng không nên có quá 2.300 miligam natri mỗi ngày.

5.5. Ăn chất béo lành mạnh ở mức vừa phải

Chất béo cung cấp năng lượng nhưng cũng chứa nhiều calo. Nếu bạn không cố gắng tăng cân, hãy hạn chế lượng ăn vào. Các lựa chọn tốt cho tim bao gồm các loại hạt, dầu thực vật và quả bơ.

5.6. Uống nhiều nước

Hầu hết mọi người không uống đủ nước. Đảm bảo uống ít nhất 8 đến 10 cốc nước hoặc các thức uống lành mạnh khác mỗi ngày. Chất lỏng giúp mang các chất dinh dưỡng và thải các loại thuốc đã sử dụng ra khỏi cơ thể bạn. Chúng cũng có thể nâng cao mức năng lượng của bạn và giúp bạn không bị mất nước. Bạn sẽ cần uống nhiều hơn nếu bị tiêu chảy hoặc buồn nôn.

10.2K

Dịch vụ từ Vinmec

Bài viết liên quan