Bệnh kawasaki là bệnh lý thường gặp ở trẻ dưới 5 tuổi, đây cũng là nguyên nhân hàng đầu gây ra bệnh tim mắc phải ở trẻ em. Nếu có thể phát hiện sớm và điều trị kịp thời thì hầu hết bệnh nhi đều có thể hồi phục và không gặp vấn đề gì.
Bài viết được tham vấn chuyên môn cùng Thạc sĩ, Bác sĩ Đỗ Nguyễn Thùy Đoan Trang - Trung tâm Tim mạch - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park.
1. Sự hình thành bệnh Kawasaki
Bệnh Kawasaki do viêm thành các động mạch có kích thước trung bình và nhỏ. Tên bệnh được đặt theo tên một bác sĩ Nhật Bản Kawasaki Tomisaku, người có công phát hiện bệnh này lần đầu vào năm 1961. Nó chủ yếu ảnh hưởng đến trẻ em đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi. Tình trạng viêm có xu hướng ảnh hưởng đến các động mạch vành, cấp máu cho tim. Bệnh Kawasaki còn được gọi là hội chứng hạch bạch huyết niêm mạc vì nó cũng ảnh hưởng đến các tuyến, da và màng nhầy bên trong miệng, mũi, cổ họng bị sưng trong quá trình nhiễm trùng.
Dấu hiệu của bệnh Kawasaki thường gặp như sốt cao và bong tróc da, bệnh này có thể điều trị được và hầu hết trẻ em đều khỏi bệnh và không gặp vấn đề gì nghiêm trọng.
2. Nguyên nhân bệnh Kawasaki
Nguyên nhân của bệnh Kawasaki chưa được biết, nhưng dịch tễ học và triệu chứng lâm sàng gợi ý một nhiễm trùng hoặc phản ứng miễn dịch bất thường đối với một nhiễm trùng ở trẻ em có cơ địa từ trước. Bệnh tự miễn cũng là một khả năng. Nó cũng có thể gây ra các vấn đề với các hạch bạch huyết, da và niêm mạc miệng, mũi, họng.
Căn bệnh này không dễ lây lan, mặc dù đôi khi xảy ra ở các cụm cộng đồng. Trẻ em có nhiều khả năng mắc bệnh vào thời điểm mùa đông và mùa xuân. Tuy nhiên, chúng cũng có thể bị mắc quanh năm.
Một số yếu tố nguy cơ có thể tăng khả năng mắc bệnh Kawasaki:
- Tuổi: Trẻ em dưới 5 tuổi có nguy cơ mắc bệnh Kawasaki cao nhất
- Giới tính: Con trai có nhiều khả năng mắc bệnh hơn.
- Dân tộc: Trẻ em gốc châu Á hoặc Thái Bình Dương, chẳng hạn như Nhật Bản, Hàn Quốc... có tỷ lệ mắc bệnh Kawasaki cao hơn.
3. Dấu hiệu và triệu chứng bệnh Kawasaki
Kawasaki là một bệnh khó chẩn đoán vì không có xét nghiệm đặc hiệu cho nên phải dựa vào nhiều triệu chứng. Bệnh Kawasaki xuất hiện nhanh và các triệu chứng diễn biến theo từng giai đoạn. Ngoài ra, nó có thể dẫn đến các vấn đề về tim trong ít nhất là 10 ngày đến 2 tuần sau khi triệu chứng bắt đầu. Các dấu hiệu và triệu chứng của bệnh sẽ có ba giai đoạn như sau:
- Giai đoạn 1: Các dấu hiệu triệu chứng của giai đoạn này có thể bao gồm: sốt cao hơn 39 độ và kéo dài hơn ba ngày; mắt đỏ mà không có dịch tiết đặc; phát ban ở phần chính của cơ thể và các vùng sinh dục; môi đỏ, khô, nứt nẻ và lưỡi sưng đỏ; da sưng đỏ ở lòng bàn tay và lòng bàn chân; hạch bạch huyết sưng ở cổ hoặc một số vị trí khác; tâm trạng hay cáu gắt.
- Giai đoạn 2: Trong giai đoạn này thường xảy ra các dấu hiệu như: Lột da ở bàn tay và bàn chân, đặc biệt là các đầu ngón tay và ngón chân thường bị lột những mảng lớn; đau khớp; tiêu chảy; nôn; đau bụng.
- Giai đoạn 3: Trong giai đoạn thứ ba của bệnh, dấu hiệu và triệu chứng từ từ biến mất trừ khi có các biến chứng.
Nếu trong trường hợp trẻ sốt kéo dài hơn ba ngày hãy liên hệ để được khám bởi bác sĩ hoặc nếu có những dấu hiệu sau cũng cần phải gặp bác sĩ ngay để được điều trị, bao gồm:
- Đỏ cả hai mắt
- Lưỡi sưng đỏ
- Lòng bàn tay hoặc lòng bàn chân màu đỏ
- Lột da
- Phát ban
- Hạch bạch huyết sưng
Điều trị bệnh Kawasaki sớm có thể làm giảm đáng kể ảnh hưởng lâu dài.
5. Biến chứng bệnh Kawasaki
Bệnh Kawasaki là nguyên nhân hàng đầu gây ra bệnh tim mắc phải ở trẻ em. Tuy nhiên, với phương pháp điều trị hiệu quả thì chỉ một số ít trẻ em bị tổn thương lâu dài.
Một số biến chứng của bệnh gồm:
- Viêm các mạch máu, thường là động mạch vành, cung cấp máu cho tim
- Viêm cơ tim
- Vấn đề về van tim
6. Khi nào cần đưa trẻ đi khám?
Cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế nếu trẻ có một hoặc nhiều dấu hiệu sau:
- Sốt trên 39°C kéo dài từ 3 ngày trở lên
- Mắt đỏ hai bên không có ghèn
- Môi khô đỏ, nứt nẻ
- Lưỡi đỏ như quả dâu tây
- Phát ban toàn thân
- Bàn tay hoặc bàn chân sưng đỏ
- Hạch cổ sưng
Việc thăm khám sớm giúp tăng hiệu quả điều trị và giảm nguy cơ biến chứng tim mạch.
7. Điều trị bệnh Kawasaki
Bệnh Kawasaki cần được chẩn đoán và điều trị càng sớm càng tốt, lý tưởng trong vòng 10 ngày đầu kể từ khi xuất hiện sốt nhằm giảm nguy cơ tổn thương động mạch vành.
Các phương pháp điều trị thường bao gồm:
Truyền Immunoglobulin (IVIG)
Đây là phương pháp điều trị chính cho trẻ mắc bệnh Kawasaki. Thuốc được truyền qua đường tĩnh mạch nhằm giảm phản ứng viêm trong cơ thể và hạn chế nguy cơ hình thành phình giãn động mạch vành.
Sử dụng Aspirin theo chỉ định của bác sĩ
Aspirin có thể được chỉ định để:
- Giảm sốt
- Giảm viêm
- Hạn chế hình thành cục máu đông trong trường hợp có tổn thương mạch vành
Cha mẹ không nên tự ý cho trẻ dùng Aspirin khi chưa có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa.
Theo dõi tim mạch
Trẻ mắc bệnh Kawasaki thường cần được:
- Siêu âm tim
- Điện tâm đồ
- Khám chuyên khoa tim mạch định kỳ
Việc theo dõi giúp phát hiện sớm các bất thường tại động mạch vành và đánh giá hiệu quả điều trị.
CÂU HỎI THƯỜNG GẶP
1. Bệnh Kawasaki có nguy hiểm không?
Có. Kawasaki là bệnh viêm mạch máu có thể gây tổn thương hoặc phình động mạch vành nếu không được điều trị kịp thời. Tuy nhiên, phần lớn trẻ hồi phục tốt khi được phát hiện và điều trị sớm.
2. Dấu hiệu sớm của bệnh Kawasaki ở trẻ là gì?
Dấu hiệu sớm thường gặp gồm sốt cao trên 39°C kéo dài trên 3 ngày, mắt đỏ, môi đỏ nứt nẻ, lưỡi đỏ như quả dâu tây, phát ban, sưng đỏ bàn tay bàn chân và nổi hạch cổ.
3. Nguyên nhân gây bệnh Kawasaki là gì?
Hiện chưa xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh. Các chuyên gia cho rằng bệnh có thể liên quan đến phản ứng miễn dịch bất thường sau nhiễm trùng ở trẻ có yếu tố di truyền nhạy cảm.
4. Bệnh Kawasaki được điều trị như thế nào?
Kawasaki thường được điều trị bằng truyền Immunoglobulin tĩnh mạch (IVIG) kết hợp thuốc theo chỉ định của bác sĩ nhằm giảm viêm và phòng ngừa biến chứng tim mạch. Trẻ cần được theo dõi tim mạch định kỳ trong và sau điều trị.
5. Khi nào cần đưa trẻ đi khám vì nghi ngờ mắc Kawasaki?
Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám ngay nếu trẻ sốt kéo dài trên 3 ngày, đặc biệt khi kèm mắt đỏ, phát ban, môi đỏ nứt nẻ, lưỡi đỏ, sưng đỏ bàn tay bàn chân hoặc nổi hạch cổ. Chẩn đoán sớm giúp giảm đáng kể nguy cơ biến chứng tim mạch.
Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE, đặt mua GÓI DỊCH VỤ hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng My Vinmec để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.
