Thoái hóa khớp gối là bệnh lý thường gặp nhất trong nhóm thoái hóa khớp, và có xu hướng ngày càng tăng. Hiện nay, sự có mặt của liệu pháp tế bào trong điều trị thoái hóa khớp gối có thể giúp bệnh nhân giảm đau, giảm viêm khớp, cải thiện chức năng vận động và cải thiện chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân thoái hóa khớp gối.
1. Tổng quan về thoái hóa khớp gối
Thoái hóa khớp gối là hậu quả của quá trình cơ học và sinh học làm mất cân bằng giữa tổng hợp và huỷ hoại của sụn và xương dưới sụn, dẫn đến nhuyễn hoá, nứt loét và mất sụn khớp, xơ hoá xương dưới sụn, tạo gai xương và hốc xương dưới sụn. đây là một bệnh lý mạn tính, chịu ảnh hưởng của các yếu tố:
- Tuổi
- Giới
- Chủng tộc
- Béo phì
- Chấn thương khớp
- Di truyền
- Biến dạng xương khớp hoặc bất thường trục xương chi (chân)
- Nghề nghiệp
Thoái hóa khớp gối gây đau, làm ảnh hưởng đến khả năng vận động, gây suy giảm sức khỏe và khuyết tật tiến triển ở người bệnh, thậm chí dẫn đến nghỉ hưu sớm, giảm chất lượng cuộc sống của người bệnh.
2. Đặc điểm của bệnh nhân thoái hóa khớp gối
Bệnh nhân thoái hóa khớp gối được chẩn đoán dựa vào các triệu chứng lâm sàng và chẩn đoán hình ảnh, mô bệnh học. triệu chứng bệnh nhân gặp phải thường thấy:
- Đau khớp gối: đau tăng lên khi vận động, đặc biệt khi thực hiện các vận động chịu trọng lực lên khớp gối nhiều như chơi thể thao, lên xuống cầu thang, leo dốc và giảm đau hơn khi nghỉ ngơi
- Cứng khớp: hay gặp sau khi giữ khớp gối ở 1 tư thế kéo dài, như buổi sang khi ngủ dậy, khi đứng lâu, ngồi lâu rồi đứng dậy. Bệnh nhân thường mất một vài phút vận động mới làm khớp trở lại mềm mại, hiện tượng này còn được gọi là “phá gỉ khớp”
- Lạo xạo khớp gối khi cử động
- Vận động khớp khó khăn
Khi gặp các vấn đề này, người bệnh nên đến khám để bác sỹ có thể chẩn đoán thoái hóa khớp gối và lên kế hoạch điều trị sớm.
Xquang khớp, siêu âm khớp, MRI khớp là những chẩn đoán hình ảnh giúp hỗ trợ chẩn đoán thoái hóa khớp gối.
3. Ứng dụng liệu pháp tế bào trong điều trị thoái hóa khớp gối
3.1. Y học tái tạo và thoái hóa khớp gối
Trong vài thập kỷ gần đây, điều trị thoái hóa khớp gối bằng y học tái tạo đang được tập trung nghiên cứu, phát triển điều trị nhằm giảm đau, cải thiện chức năng vận động khớp và sử chữa mô tổn thương. Sản phẩm của nhóm này bao gồm: huyết tương giàu tiểu cầu (PRP - platelet-rich plasma); liệu pháp tế bào – tế bào gốc trung mô (tự thân hoặc đồng loài từ dây rốn, cấy ghép mô sụn tự thân ACI (Autologous chondrocyte implantation), chất tiết tế bào gốc exosome, liệu pháp gen và phân đoạn mạch máu đệm (Stromal Vascular Fraction -SVF).
Trong đó, huyết tương giàu tiểu cầu và tế bào gốc trung mô là 2 phương pháp được nghiên cứu nhiều và sử dụng rộng rãi nhất trên khắp thế giới.
3.2. Tế bào gốc trung mô trong điều trị thoái hóa khớp gối
Tế bào gốc trung mô là dòng tế bào gốc đa năng, chúng có thể biệt hóa thành các loại mô khác nhau như sụn, mỡ, cơ, gân, tủy xương...
Loại tế bào này có thể thu thập từ nhiều nguồn, như từ tủy xương, dây rốn, mô mỡ, tủy răng sữa...
Trong thoái hóa khớp gối, tế bào gốc trung mô có tác dụng:
- Ức chế yếu tố viêm, làm giảm tình trạng viêm khớp
- Tăng cường dinh dưỡng sụn khớp
- Tái tạo 1 phần sụn khớp, dây chằng và các thành phần khác trong khớp
Từ đó, tế bào gốc giúp bệnh nhân:
- Giảm đau khớp
- Cải thiện khả năng vận động khớp
- Làm chậm quá trình thoái hóa khớp
3.3. Cách sử dụng tế bào gốc trong thoái hóa khớp gối và một số lưu ý
Tế bào gốc trung mô được sử dụng để tiêm trực tiếp vào khớp tổn thương (tiêm nội khớp) để có được hiệu quả tốt nhất.
Số lần tiêm khớp và khoảng cách giữa các lần tiêm có thể khác nhau giữa các bệnh nhân, tùy thuộc vào mức độ tổn thương khớp và đáp ứng của bệnh nhân với điều trị.
Liệu pháp tế bào gốc được chú trọng điều trị cho bệnh nhân thoái hóa khớp giai đoạn I, II, III. Ở bệnh nhân thoái hóa khớp giai đoạn IV(giai đoạn nặng), liệu pháp này chỉ nên ứng dụng nếu bệnh nhân không có khả năng thay khớp với kết quả điều trị hạn chế.
4. Các phương pháp điều trị khác cho viêm xương khớp
Các chuyên gia lưu ý rằng phương pháp điều trị thoái hóa khớp bằng tế bào gốc chưa nhận được sự phê duyệt từ Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA).
Tuy nhiên, người bệnh vẫn có nhiều phương pháp điều trị thoái hóa khớp đầu gối bao gồm:
- Thực hiện thay đổi lối sống như giảm cân và tập thể dục nếu cần thiết.
- Duy trì chế độ ăn uống giàu các thực phẩm chống viêm.
- Vật lý trị liệu không chỉ giúp tăng cường sức mạnh mà còn cải thiện khả năng vận động và giảm đau cho bệnh nhân.
Để điều trị viêm và thoái hóa khớp đầu gối, người bệnh có thể dùng nhiều loại thuốc như thuốc bôi tại chỗ (ví dụ: thuốc chống viêm, lidocain, CBD), thuốc uống (ví dụ: acetaminophen, thuốc chống viêm, duloxetine), và thuốc tiêm (ví dụ: axit hyaluronic, steroid). Bác sĩ sẽ chỉ định phẫu thuật nếu các phương pháp này không hiệu quả.
Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE, đặt mua GÓI DỊCH VỤ hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng My Vinmec để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.
